İran harekâtı öncesinde ABD Genelkurmay Başkanı General D. Caine’in, İran’a karşı büyük ölçekli bir askeri operasyonun riskleri ve olası sonuçları konusunda uyarıda bulunduğu aktarıldı. ABD istihbarat topluluğunun başkanı T. Gabbart’ın da İran’ın nükleer silah üretmediğini açıkça ifade ettiği belirtildi.
Tahran yönetimi ise resmi olarak hiçbir zaman nükleer silah edinme girişiminde bulunmayacağını açıkladı. Geçen hafta Cenevre’de ABD temsilcilerine barışçıl nükleer programına ilişkin uluslararası bir kontrol planı önerildiği ve tarafların Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile teknik görüşmelere başladığı bildirildi.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun eski Nükleer Güvenlik Müfettişi ve ELIAM araştırma görevlisi Dr. Pantelis F. Ikonomou da operasyon sonrası yaptığı değerlendirmede, ABD Başkanı’nın diplomatik bir çözüm yerine güç kullanma kararı almasının sonuçları olabileceğini ifade etti. Ikonomou, askeri kararın ABD’nin dostları ve rakipleri nezdinde etkiler doğurabileceğini belirtti.
ABD’de Siyasi Yansımalar
Operasyonun ardından ABD’de iç politikaya ilişkin değerlendirmeler de gündeme geldi. The Guardian’da Washington analisti David Smith, ABD’nin Ortadoğu politikasında önemli bir değişim yaşandığını ileri sürdü. Smith, operasyonun uzun vadeli sonuçları olabileceğini belirtti.
Eski ulusal güvenlik danışman yardımcısı Ben Rhodes da ABD askerlerinin olası kayıplarının kamuoyunda etkili olabileceğine dikkat çekti.
Ara Seçim Vurgusu
Uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Kamer Kasım, operasyonun ABD iç siyasetinde sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Kasım, İran’a yönelik adımların İsrail’in talepleri doğrultusunda şekillendiğini ifade etti.
Kasım, operasyonun uzamasının ABD’ye ekonomik maliyet getirebileceğini ve petrol fiyatlarının yükseldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol geçtiğini hatırlatan Kasım, fiyat artışlarının iç politikaya yansıyabileceğini kaydetti.
Kasım ayrıca, kasım ayında yapılacak ara seçimlerin siyasi atmosfer açısından önem taşıdığını ve mevcut ekonomik koşulların seçim sürecine etki edebileceğini belirtti. Sürecin kısa vadede nasıl şekilleneceğinin ise belirsizliğini koruduğunu ifade etti.
İran’a yönelik operasyonun bölgesel etkilerinin yanı sıra ABD iç siyasetinde de tartışılmaya devam ettiği görülüyor.
