ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan askeri gerilim ve devam eden süreç hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
TRUMP ŞARTINI AÇIKLADI
Fox News’e mülakat veren Trump, İran’daki mevcut idari yapının tamamen değiştiğini savunarak, bu yeni dönemi "oldukça makul" bulduğunu ifade etti. Mevcut lider kadrosunu yeni bir rejim olarak tanımlayan Trump, İran'ın nükleer silah üretme girişimi sona ermediği müddetçe herhangi bir resmi anlaşmanın masada olmayacağını kesin bir dille vurguladı.
Hava savunma sistemleri, radarlar ve lojistik altyapının büyük ölçüde devre dışı kaldığını belirten Trump, askeri operasyonların etkilerine dikkat çekti. Bölgedeki köprü ve enerji santrallerini kısa sürede yok edebilecek güçte olduklarını ancak bu tesislerin yeniden inşasının uzun yıllar alacağı için yıkımı tercih etmediklerini dile getirdi.
Hürmüz Boğazı ve küresel enerji dengeleri
Hürmüz Boğazı'na yönelik uygulanan abluka hakkında konuşan Trump, bu stratejik hamleye yönelik Çin veya Suudi Arabistan gibi aktörlerden herhangi bir olumsuz tepki almadıklarını belirtti. Trump, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması durumunda küresel çapta petrol ve gaz fiyatlarının keskin bir şekilde düşeceğini öngördüğünü ifade etti. Benzin fiyatlarındaki bu olası düşüşün dünya ekonomisi için muazzam bir rahatlama yaratacağını da sözlerine ekledi.
Nükleer silah kapasitesinin kırmızı çizgileri olduğunu yineleyen ABD Başkanı, "Onlar nükleer silaha sahip olamazlar. Bütün mesele nükleerin olmamasıyla ilgili" diyerek, bu tehdidin ortadan kalkması halinde çözümün çok daha hızlı gelebileceğinin sinyalini verdi.
Bilgi kazanımı: Nükleer kısıtlama ve yaptırım tarihçesi
Trump'ın "nükleer silah yoksa anlaşma var" yaklaşımı, ABD'nin bölgedeki uzun vadeli stratejisiyle paralellik gösteriyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) verilerine göre, nükleer anlaşmaların askıya alındığı dönemlerde İran'ın uranyum zenginleştirme seviyelerinin %60 saflığa ulaştığı bilinmektedir. Trump yönetimi, 2018 yılında Kapsamlı Ortak Eylem Planı'ndan (JCPOA) çekilmesinden bu yana, İran üzerinde "maksimum baskı" politikasını teknik ve askeri bir boyuta taşımış durumda. Bu süreçte yürürlüğe giren ve enerji sektörünü hedef alan 1500'den fazla yaptırım, İran ekonomisinin petrol gelirlerinde %80'e varan daralmalara neden olmuştur.
Çin ile silah ticareti ve diplomasi trafiği
Trump, Çin’in İran’a silah tedarik ettiği yönündeki iddialara da değindi. Bu konuda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e özel bir mektup yazdığını açıklayan Trump, Şi’den gelen yanıtta bu iddiaların reddedildiğini bildirdi. Çin lideriyle iyi bir ilişkisi olduğunu savunan Trump, ancak ticaret ve güvenlik konularında kendisinden daha sert bir muhatap bulunamayacağını ileri sürdü.
ABD ordusunu yeniden inşa ettiğini hatırlatan Trump, askeri gücü bu kadar aktif kullanmak durumunda kalacağını önceden tahmin etmediğini ancak şu anki gidişattan memnun olduğunu kaydetti.
