İrlanda'nın başkenti Dublin'de gerçekleştirilen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) Zirvesi kapsamında basın mensuplarının sorularını yanıtlayan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İttifak'ın güvenlik gündemine, Ukrayna'daki barış arayışlarına ve Türkiye'nin stratejik konumuna dair önemli değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye'nin askeri gücü ve savunma sanayisine övgü
Orta Doğu'da tırmanan gerilimler ışığında Türkiye'nin İttifak içerisindeki rolüne ilişkin bir soruyu yanıtlayan Rutte, Ankara'nın NATO'nun kuruluşundan bu yana en temel yapı taşlarından biri olduğuna işaret etti. Türkiye'nin hem askeri kapasitesi hem de yerli üretim gücüyle Avrupa'nın zirvesinde yer aldığını belirten Rutte, "Türkiye, açıkça NATO'nun kilit müttefiklerinden biri. Avrupa'nın en büyük ordularından ve en gelişmiş savunma sanayisi altyapılarından birine sahip. Bu nedenle her açıdan hayati bir rol üstleniyor ve diğer 31 müttefik tarafından büyük bir saygı görüyor" ifadelerini kullandı.
Ukrayna'ya güvenlik garantileri tamamlandı, gözler Moskova'da
Ukrayna'ya sunulacak olası güvenlik garantilerinin çerçevesine de değinen Genel Sekreter, Avrupalı müttefikler ile ABD'nin ocak ayında Paris'te gerçekleştirdiği zirvede bu konuda somut bir uzlaşıya vardığını hatırlattı. Türkiye ve önde gelen Avrupa ülkelerinin bu güvenlik mekanizmasında aktif rol almasının planlandığını, ABD'nin ise açık destek güvencesi vereceğini kaydeden Rutte, "Hazırlıkların tamamı esas itibarıyla bitti. Bundan sonraki aşamada acil bir ateşkese ya da kalıcı bir barış anlaşmasına ihtiyacımız var" dedi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Jared Kushner ile Barış Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un Moskova temaslarının ardından Dublin'deki akşam oturumuna katılacaklarının hatırlatılması üzerine Rutte, Abu Dabi görüşmelerinden çıkan en kritik sonucun ABD, Avrupa ve Ukrayna arasındaki tam uyum olduğunu vurguladı. Amerikalı heyetin Moskova'da sonuç almak için yoğun çaba sarf ettiğini belirten Rutte, sürecin ilerlemesinin artık tamamen Rusya'nın masadaki tutumuna ve işbirliği isteğine bağlı olduğunu dile getirdi.
Patriot sevkiyatları sürüyor, 250 milyar dolarlık ek bütçe yetmiyor
Ukrayna'nın olası müzakerelere güçlü bir pozisyonda girmesi ve zorlu kış şartlarını atlatabilmesi için desteğin büyütülmesi gerektiğini söyleyen Rutte, finansmanı Avrupa ve Kanada tarafından sağlanan PURL programı kapsamındaki Amerikan askeri yardımlarının aksamadan sürdüğünü belirtti. Sevkiyatların Patriot hava savunma sistemlerini de kapsadığını doğrulayan Rutte, İttifak'ın kendi savunma kapasitesine ilişkin ise şu uyarılarda bulundu:
Ortak Tehdit Algısı: Rusya'nın tek başına değil; İran, Çin ve Kuzey Kore ile eşgüdüm içinde hareket ederek tüm müttefikler için aynı güvenlik riskini doğurduğu vurgulandı.
Savunma Harcamaları: Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın 2025 ve 2026 yıllarında toplam 250 milyar dolarlık ek savunma bütçesi oluşturmasına rağmen, mevcut tehditler karşısında daha fazla mali kaynak ayrılması gerektiği ifade edildi.
Üretim Kapasitesi: Caydırıcılığın korunması için savunma sanayisi üretim hatlarının hızlandırılması ve daha fazla silah sistemi ile teçhizat tedarik edilmesi çağrısı yapıldı.
Hibrit saldırılara karşı topyekün direnç ve "5 dakika" uyarısı
Avrupa genelinde artış gösteren siber saldırılar ve kundaklama gibi hibrit tehditlere dikkat çeken Mark Rutte, bu tür asimetrik saldırılara karşı yalnızca hükümetlerin değil, sanayi kuruluşlarının ve toplumun tüm kesimlerinin dirençli hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Öte yandan, daha önce bir televizyon programında dile getirdiği "Rus füzelerinin Lizbon'a ulaşması Varşova'ya ulaşmasından yalnızca 5 dakika daha uzun sürüyor" sözlerinin Portekiz Dışişleri Bakanlığı tarafından "üzüntü verici" olarak nitelendirilmesine de açıklık getiren Rutte, Madrid ve Lizbon yönetimlerine yönelik bir eleştirisinin bulunmadığını kaydetti. Her iki ülkenin de savunma bütçelerini ve sanayi üretimlerini artırarak üzerlerine düşeni yaptığını belirten Rutte, sözlerinin siyasetçilerden ziyade Avrupa kamuoyundaki yanlış tehdit algısını düzeltmeye yönelik olduğunu ifade etti. Rutte, Rusya'nın yeni nesil füzeleri için doğu kanadındaki Tallin veya Vilnius ile batıdaki Dublin, Amsterdam, Madrid ya da Roma arasında yalnızca 5 dakikalık bir uçuş süresi farkı bulunduğunun altını çizdi.
