Batılı güvenlik çevrelerinden gelen değerlendirmelere göre İran, Ukrayna’daki savaş sürecinde Rusya’ya yüksek miktarda silah ve mühimmat sağladı. Aktarılan bilgilere göre bu destek kapsamında Moskova’ya gönderilen füze ve askeri sistemlerin toplam değerinin yaklaşık 3 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Söz konusu sevkiyatların, savaş öncesinde imzalanan anlaşmalara dayandığı ifade ediliyor.
Sözleşmeler Savaş Öncesine Dayanıyor
Değerlendirmede, İran ile Rusya arasında Ekim 2021’den itibaren balistik ve hava savunma füzelerini kapsayan çeşitli anlaşmalar yapıldığına dikkat çekildi. Bu sözleşmelerin toplam bedelinin yaklaşık 2,7 milyar dolar olduğu ve Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından aylar önce yürürlüğe girdiği aktarıldı.
Geniş Kapsamlı Askeri Tedarik
Paylaşılan bilgilere göre Rusya’ya sağlanan askeri ekipmanlar arasında yüzlerce Fath-360 tipi taktik balistik füze, yaklaşık 500 kısa menzilli balistik füze ve hava savunma sistemlerinde kullanılan 200 civarında karadan havaya füze bulunuyor. Bunun yanı sıra İran’ın milyonlarca adet top ve hafif silah mühimmatı da sevk ettiği ifade ediliyor. Yetkililer, bu rakamların İran’dan yapılan tüm askeri tedariki kapsamadığını, ek sevkiyatların da söz konusu olabileceğini belirtiyor.
İHA İş Birliği de Dikkat Çekiyor
İran’ın Rusya’ya Shahed-136 tipi kamikaze insansız hava araçları sağladığı ve bu sistemlerin Rusya’da “Geran-2” adıyla yerli üretime geçmesine imkân tanıyan teknik desteği paylaştığı da öne sürülüyor. Bu iş birliğinin, 2023 yılının başlarında imzalanan yaklaşık 1,75 milyar dolarlık bir anlaşmanın parçası olduğu belirtiliyor.
Toplam Harcama 4 Milyar Doları Aştı
Değerlendirmelere göre Rusya, 2021’in sonlarından bu yana İran kaynaklı askeri ekipmanlar için toplamda 4 milyar doları aşan bir harcama yaptı. Ukrayna savaşıyla birlikte Moskova ile Tahran arasındaki askeri ve siyasi ilişkilerin daha da yakınlaştığı, bu sürecin Batı’nın Rusya’ya yönelik yaptırımlarını sertleştirdiği ve Kremlin’in uzun yıllardır görülmemiş düzeyde bir uluslararası baskıyla karşı karşıya kaldığı ifade ediliyor.
Stratejik ve Ekonomik Kazanç
Uzmanlara göre İran, Rusya’ya sağladığı askeri destek karşılığında yalnızca ekonomik gelir elde etmiyor. Bu iş birliği, Tahran’a savunma sanayii ürünlerini aktif bir savaş ortamında test etme ve geliştirme imkânı sunuyor. Ayrıca Rusya ile derinleşen askeri ve siyasi ilişkiler, İran’ın Batı’ya karşı stratejik konumunu güçlendirirken, uluslararası yaptırımlar altında alternatif ticaret ve iş birliği kanallarını genişletmesine de olanak tanıyor.
