Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, dünya haritalarında kıtaların gerçek yüz ölçümlerinin doğru bir şekilde yansıtılmasını amaçlayan önemli bir önergeyi kabul etti. Afrika başta olmak üzere farklı coğrafyaların gerçek boyutlarıyla temsil edildiği haritaların küresel ölçekte kullanımının teşvik edilmesi hedefleniyor.
Togo tarafından sunulan ve Afrika Birliği (AfB) tarafından desteklenen karar tasarısı, Genel Kurul'daki oylamada 164 lehte oy alarak kabul edildi. Tasarıya karşı çıkan tek ülke ise ABD oldu. Bağlayıcı nitelik taşımayan bu karar, hükûmetler ile uluslararası kurumların 16. yüzyıldan bu yana yaygın olarak başvurulan geleneksel harita çizim yöntemleri yerine yeni standartlara yönelmesini teşvik ediyor.
Merkatör Projeksiyonunun Eleştirilen Yönleri
Eğitim kurumlarında, basılı yayınlarda ve dijital medyada sıklıkla karşılaşılan mevcut haritalar, Coğrafyacı Gerardus Mercator’ün 1569 yılında deniz navigasyonunu kolaylaştırmak amacıyla geliştirdiği "Merkatör Projeksiyonu" modeline dayanıyor. Karaları doğru biçimleriyle korumayı hedefleyen bu teknik, Ekvator ve etrafındaki tropikal bölgeleri olduklarından daha küçük gösterirken, kutup bölgelerine yakın karaları ölçek olarak büyütüyor.
Söz konusu çizim yöntemi nedeniyle ABD, Avrupa ülkeleri ve Rusya gibi Kuzey Yarımküre coğrafyaları gerçek alanlarına kıyasla çok daha geniş görünüyor. Yeni alternatif teknikler geliştirilmiş olsa da Merkatör modelinin baskın kullanımı küresel düzeyde siyasi ve coğrafi tartışmaların odak noktası olmaya devam ediyor.
"Haritayı Düzeltin" Kampanyası ve "Eşit Dünya" Modeli
Afrika Birliği desteğiyle yürütülen "Haritayı Düzeltin" (Correct the Map) girişimi, Dünya'nın ve özellikle Afrika kıtasının boyutlarını oran-orantı ilkesine aykırı biçimde sunan anlayışa karşı mücadele veriyor. Kampanya; okullar, haber merkezleri ve resmî yayın organlarında Merkatör modeli yerine oranları doğru aktaran "Eşit Dünya" (Equal Earth) projeksiyonunun tercih edilmesini amaçlıyor.
BM kararı doğrultusunda, dünya genelindeki kurumsal yapılarda "Eşit Dünya" harita standardının yaygınlaştırılması yönündeki tavsiye adımlarının hız kazanması bekleniyor.
