Karabüklü lise öğrencileri, son yarım asırda Türkçe pop müzikte yaşanan değişimi dilbilimsel bir mercek altına aldı. 12 binden fazla fiili Python ile analiz eden gençler, müziğin evrensel anlatımdan anlık tüketim kültürüne nasıl evrildiğini bilimsel verilerle kanıtladı.
Karabük Alparslan Gazi Anadolu Lisesi öğrencileri, müzik dünyasının en çok tartışılan konularından birine akademik bir yaklaşım getirdi. Öğretmen Nur Kabave Kutlu’nun danışmanlığında yürütülen projede, 1975 yılından günümüze kadar popüler olan şarkı sözleri, zaman kipleri üzerinden incelendi. 8. Ulusal Çocuk Araştırmaları Kongresi’nde sunulacak olan çalışma, müziğin toplumsal dönüşümle olan bağını gözler önüne seriyor.
Dijitalleşme ve anlık tüketim müziği değiştirdi
Araştırmanın yazılım süreçlerini yöneten Emir Demirer, Python kodları sayesinde binlerce fiili kısa sürede analiz ettiklerini belirtti. Elde edilen bulgular, şarkı sözlerindeki zaman kipi kullanımının, toplumun yaşam tarzıyla paralel bir değişim gösterdiğini ortaya koyuyor. Projede görev alan Esmanur Ergin, müziğin sadece toplumu yansıtan bir ayna değil, aynı zamanda toplumu şekillendiren bir unsur olduğunu vurguladı.
Şimdiki zaman kullanımı iki katına çıktı
Çalışmanın danışmanı Nur Kabave Kutlu, elde edilen çarpıcı verileri şu sözlerle özetledi: "Eski şarkıların kalıcılığı ile yeni şarkıların hızlı tüketimi arasındaki farkı dilbilimsel olarak inceledik. Verilerimiz, son 50 yılda şimdiki zaman kipi kullanımının iki kattan fazla arttığını gösteriyor. Bu durum, Türk toplumunun kolektivist yapıdan bireyselleşen bir yapıya geçişinin ve anlık tüketim kültürünün müziğe yansımasıdır."
Geçmişten günümüze dilin evrimi
Araştırma, Türkçe pop müziği iki ana döneme ayırıyor. İlk dönemde daha kapsayıcı ve kalıcı olan geniş zaman kipi ağırlıkta iken, günümüze yaklaştıkça anlık vurguların yapıldığı şimdiki zaman kipi baskın hale geliyor. Öğrenciler, 1975-2000 yılları arasındaki şarkı sözlerine ulaşmanın zorluklarına rağmen, dijital çağın getirdiği "anlık anlatım" tarzını bilimsel bir zemine oturtmayı başardı. İstanbul Aydın Üniversitesi’nde gerçekleştirilecek kongrede sunulacak olan bu çalışma, gençlerin sadece müzik dinlemekle kalmayıp, kültürel kodları da analiz edebildiğini kanıtlıyor.
