Karabüklü lise öğrencileri, 1975'ten bugüne Türkçe pop müziğindeki dilsel dönüşümü mercek altına aldı. Yazılım desteğiyle 12 binden fazla fiili inceleyen gençler, müziğin "evrensel anlatımdan anlık tüketime" nasıl evrildiğini bilimsel verilerle kanıtladı.
Karabük Alparslan Gazi Anadolu Lisesi öğrencileri, müzik dünyasının en büyük gizemlerinden birini akademik bir çalışmaya dönüştürdü. "Eski şarkılar neden yıllara meydan okuyor da yeniler hızla tüketiliyor?" sorusuna yanıt arayan ekip, son yarım asrın Türkçe pop şarkı sözlerini dilbilimsel bir süzgeçten geçirdi.
Kodlarla Müzik Analizi
Projenin yazılım ayağını üstlenen Emir Demirer, geleneksel yöntemlerle yıllar sürebilecek bir veri taramasını Python kodları sayesinde kısa sürede tamamladı. 12 bin 397 fiilin tek tek analiz edildiği çalışmada, şarkı sözlerinin yapısal özellikleri dijital ortamda haritalandı. Öğrencilerden Esmanur Ergin, müziğin toplumu sadece yansıtmakla kalmayıp aynı zamanda şekillendirdiğini belirterek, bu etkileşimi somut verilerle ortaya koymayı hedeflediklerini vurguladı.
Zaman Kiplerindeki Şaşırtıcı Değişim
Araştırma kapsamında şarkı sözlerini derleyen Defne Dursun, eski eserlerdeki anlatım gücünün yeni şarkılarda neden azaldığını sorguladı. Yapılan kapsamlı analizler, bu durumun temelinde "zaman kipi" kullanımındaki radikal değişikliğin yattığını gösterdi. Danışman öğretmen Nur Kabave Kutlu, verilerin şimdiki zaman kipi kullanımının son 50 yılda iki kattan fazla arttığını doğruladığını belirtti.
Toplumsal Dönüşümün Müziğe Yansıması
Öğretmen Kutlu, müziğin evrensel bir dilden anlık bir dile geçiş yaptığını ifade ederek şunları söyledi: "Türk toplumunun kolektif bir yapıdan bireyselleşen bir yapıya geçişini şarkı sözlerinde gördük. İlk dönemlerde geniş zaman kipiyle kurulan evrensel cümleler, günümüzde yerini sosyal medyanın hızıyla paralel, anlık şimdiki zaman kiplerine bıraktı. Bu, dijitalleşmenin ve hızlı tüketim kültürünün dil üzerindeki doğrudan etkisidir."
Akademik Başarı ve Gelecek Vizyonu
Eski şarkıların sözlerini dijital ortama aktarırken kaynak bulma konusunda zorluklar yaşayan ekip, tüm engellere rağmen çalışmayı tamamlamayı başardı. 8. Ulusal Çocuk Araştırmaları Kongresi'ne kabul edilen bu özgün araştırma, İstanbul Aydın Üniversitesi'nde sözlü bildiri olarak akademik dünyaya sunulacak. Öğrenciler, bu projeyle sadece müzik analizi yapmadıklarını, aynı zamanda bir neslin dilini ve tüketim alışkanlıklarını deşifre ettiklerini kanıtladı.
