İnönü Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen Demografik Gelecek Zirvesi, Türkiye’nin nüfus yapısındaki kritik değişimleri ve çözüm yollarını üç gün süren kapsamlı bir çalıştayla mercek altına aldı.
Türkiye, nüfusun yenilenme hızı olan 2,1 seviyesinin altına, 1,48’e gerileyen doğurganlık oranıyla ciddi bir demografik sınavla karşı karşıya. İnönü Üniversitesi Turgut Özal Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen "Türkiye’de Doğurganlık Çöküşü ile Mücadele" çalıştayı, bu sorunu sadece sosyal bir mesele değil, ülkenin geleceğini ilgilendiren bir güvenlik başlığı olarak tanımladı.
Uzmanlar alarm veriyor: Nüfus yapısı değişiyor
Çalıştaya katılan akademisyenler ve saha uzmanları, Türkiye’nin genç nüfus avantajını yitirme riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İsmet Koç, meselenin son iki yılda bir beka sorununa dönüştüğünü belirterek, ilk kez bu kadar bütüncül bir yaklaşımla tüm boyutların (sağlık, eğitim, ekonomi, güvenlik) masaya yatırıldığını ifade etti.
Erciyes Üniversitesi’nden Prof. Dr. Feyziye Çetinkaya ise çalıştayın en verimli kısmının, farklı disiplinlerden gelen uzmanların tematik gruplarda yürüttüğü tartışmalar olduğunu dile getirdi. Çetinkaya, bu etkileşimin politika geliştirme süreçleri için hayati bir zemin oluşturduğunu belirtti.
Güvenlik ve ekonomi ekseninde çözüm arayışı
Jeopolitik Öngörü Enstitüsü Başkanı Doç. Dr. Güray Alpar, nüfusun sadece sayısal bir veri olmadığını, ülkenin savunma ve güvenlik kapasitesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu hatırlattı. Alpar, elde edilen verilerin gelecekteki stratejik planlamalar için temel oluşturacağını vurguladı.
İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Metin Fikret Genç ise özellikle beyin göçünün önlenmesi ve ülkede bulunan misafirlerin entegrasyonu konularına dikkat çekti. Genç, nitelikli iş gücünün korunması ve geliştirilmesinin Türkiye’nin ekonomik sürdürülebilirliği için şart olduğunu kaydetti.
Rektör Akpolat’tan "seyirci kalma lüksümüz yok" uyarısı
Çalıştayın kapanışında konuşan İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, mevcut tablonun bir "varoluşsal tehdit" olduğunu yineledi. Akpolat, "Doğurganlık hızımız 1,48’e düşmüş durumda. Bu gidişata seyirci kalma lüksümüz yok; tedbir almak için zamanımız daralıyor" ifadelerini kullandı.
Çalıştayda; aktif yaşlanma, aile dostu kentleşme, biyolojik riskler, kamu maliyesi ve erken çocukluk bakımı gibi pek çok başlıkta hazırlanan sonuç raporları, politika yapıcılara sunulmak üzere kayıt altına alındı. Prof. Dr. Ali Özer başkanlığında tamamlanan genel kurul toplantısıyla sona eren zirve, Türkiye’nin demografik geleceğine dair yol haritası niteliğinde önemli çıktılar sağladı.
