Türkiye’de emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik için geri sayım başladı. 2026 yılında hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanların emeklilik döneminde yaşadığı gelir kaybını azaltmayı ve uzun vadeli tasarrufları artırmayı hedefliyor. Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi’nden farklı olarak zorunlu bir yapıya sahip olacak TES, çalışanlara ikinci bir emekli maaşı imkânı sunmasıyla dikkat çekiyor. Düzenleme, kamuoyunda “emeklilikte çift maaş” beklentisini yeniden gündeme taşıdı.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Tes Nedir, Emeklilikte Nasıl Bir Değişim Sağlayacak?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, mevcut sosyal güvenlik emekliliğine ek olarak ikinci bir gelir kaynağı oluşturmayı amaçlayan yeni bir model olarak tanımlanıyor. Sistem, çalışanların aktif çalışma hayatları boyunca maaşlarından yapılacak kesintilerle birikim oluşturmasına dayanıyor. Bu birikimlere işveren ve devlet katkısı eklenmesiyle emeklilikte daha güçlü bir gelir yapısı hedefleniyor.
TES, sosyal güvenlik sisteminin yükünü hafifletirken çalışanların emeklilik döneminde yaşam standartlarını korumayı amaçlıyor. Uzmanlara göre bu model, uzun vadede hem bireysel refahı hem de ülke ekonomisindeki tasarruf oranlarını olumlu etkileyecek.
Tes Zorunlu Mu, Kimler Tamamlayıcı Emeklilik Sistemine Dahil Olacak?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, mevcut uygulamalardan farklı olarak zorunlu olacak. Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt’un paylaştığı bilgilere göre sistem, Otomatik Katılım Sistemi gibi isteğe bağlı bir yapı içermeyecek.
Kapsam oldukça geniş tutuluyor. Kamu ve özel sektör çalışanları ile banka, oda ve borsa çalışanları yaş şartı aranmaksızın TES kapsamına alınacak. Böylece çalışma hayatında aktif olan büyük bir kesim otomatik olarak sisteme dahil edilecek.
Buna karşılık Bağ-Kur’lular ve herhangi bir işte çalışmayan kişiler ilk aşamada sistem dışında bırakılacak. Emekli aylığı alırken sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışanlar ise TES kesintisine tabi tutulacak gruplar arasında yer alacak.
Maaş Kesintisi Ne Kadar Olacak, Tes Katkı Payı Oranları Nasıl Belirlendi?
TES’in en dikkat çekici yönlerinden biri, işveren katkısının da zorunlu hale getirilmesi. Bu yönüyle sistem, yalnızca çalışanın değil işverenin de emeklilik birikimine doğrudan katkı sunmasını öngörüyor.
Planlanan katkı oranlarına göre işçi payı, brüt ücret üzerinden yüzde 3 olarak belirlendi. İşveren katkısının ise başlangıç aşamasında yüzde 1 ila yüzde 2 arasında olması bekleniyor. Devlet katkısının mevcut bireysel emeklilik sisteminde olduğu gibi yüzde 30 seviyesinde uygulanması öngörülüyor.
Bu yapı sayesinde çalışan adına her ay üç ayrı kaynaktan birikim yapılması hedefleniyor. Uzmanlar, özellikle işveren ve devlet katkısının uzun vadede ciddi bir emeklilik geliri yaratabileceğine dikkat çekiyor.
İkinci Emekli Maaşı Almak İçin Şartlar Neler Olacak?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nden emekli olarak ikinci bir maaş elde edebilmek için belirli kriterlerin yerine getirilmesi gerekecek. Bu şartlar, sistemin uzun vadeli bir tasarruf modeli olarak işlemesini amaçlıyor.
Buna göre TES’te en az 10 yıl kalma şartı bulunuyor. Yaş kriteri ise mevcut sosyal güvenlik sistemine paralel şekilde uygulanacak. Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaşını doldurma şartı aranacak.
Sistemden erken çıkış ise büyük ölçüde sınırlandırılacak. Emeklilik, ölüm veya maluliyet halleri dışında sistemden tamamen çıkış mümkün olmayacak. Ancak evlilik, ilk konut alımı veya ağır hastalık gibi özel durumlarda birikimin belirli bir kısmının çekilebilmesi planlanıyor.
Bes Ve Oks Kalkıyor Mu, Mevcut Birikimler Ne Olacak?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin devreye girmesi, mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi’nin sona ereceği anlamına gelmiyor. BES, gönüllü yapısıyla varlığını sürdürmeye devam edecek. Çalışanlar dilerse TES’e ek olarak BES üzerinden de bireysel birikim yapabilecek.
Otomatik Katılım Sistemi kapsamında bulunan çalışanların ise TES’e aktarılması planlanıyor. Bu süreçte mevcut birikimlerin ve kazanılmış devlet katkılarının korunacağı, herhangi bir hak kaybı yaşanmayacağı belirtiliyor.
Yeni sistemle birlikte emeklilik planlamasında daha bütüncül bir yapı hedeflenirken, çalışanların hem zorunlu hem de gönüllü kanallar üzerinden geleceğe yatırım yapmasının önü açılacak. 2026 yılına yaklaşılırken TES’e ilişkin detayların netleşmesi ve yasal çerçevenin tamamlanması bekleniyor.
