Küresel enerji piyasalarında gözler Ortadoğu kaynaklı jeopolitik risklere çevrilmişken, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) petrol piyasalarının geleceğine ışık tutan kritik bir adım attı.
Kurum tarafından yayımlanan "Haziran 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu" kapsamında, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kesintileri ve dünya genelindeki sıvı yakıt stoklarında gözlenen sert düşüşlerin fiyatlar üzerindeki baskısı dikkate alınarak, bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminleri yukarı yönlü revize edildi.
Jeopolitik gerilimlerin gölgesinde şekillenen yeni rapora göre, küresel ölçekte en yaygın kullanılan Brent petrolün ortalama varil fiyatının bu yıl 95,39 dolar seviyesinde gerçekleşeceği öngörüldü. İdare, bir önceki ay yayımladığı raporunda bu rakamı 94,85 dolar olarak tahmin etmişti.
Amerika pazarının referansı olan Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatı tahmini ise 85,68 dolardan 88,32 dolara yükseltildi. Gelecek yılın (2027) makroekonomik görünümüne de değinen EIA, arz hatlarının kademeli olarak rahatlayacağı varsayımıyla ortalama varil fiyatı beklentilerini Brent petrolde 79,39 dolar, WTI ham petrolde ise 74,39 dolar seviyesine kadar düşürdü.
Fiyatlardaki bu yüksek dalgalanmanın ana omurgasını, dünya petrol sevkiyatının kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'nda 3 ayı aşkın süredir devam eden fiili kapanmanın küresel piyasalarda yarattığı derin belirsizlik dalgası oluşturuyor.
Boğazın yeniden açılmasına yönelik diplomatik müzakerelerin sürdüğü ve bir anlaşmaya yaklaşıldığı haberleriyle Brent petrolün spot fiyatı mayıs ayında varil başına ortalama 107 dolara gerileyerek nisan ayına kıyasla 10 dolar düşüş kaydetti. Ancak henüz resmi bir imzanın atılmaması ve bölgedeki petrol üretim kapasitesinin büyük kısmının hala devre dışı olması nedeniyle, küresel arzın karşılanmasında stokların kullanılmasına hızla devam ediliyor. Mevcut projeksiyonlar, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın yaz başına kadar fiilen süreceğini, ticaret akışlarının yılın üçüncü çeyreğinde kademeli olarak başlayacağını ancak üretim süreçlerinin çatışma öncesi normal seyrine dönmesinin 2027 yılının başını bulabileceğini gösteriyor. EIA, yılın ikinci çeyreğinde küresel stokların günlük ortalama 6,3 milyon varil gerileyeceğini hesaplıyor.
Yüksek fiyatlar küresel petrol talebini daralttı
Arz cephesindeki bu darboğaza karşılık, madalyonun talep tarafında ise yüksek yakıt fiyatları, küresel piyasalardaki arz daralması ve dünya genelindeki hükümetlerin tüketimi kısmaya yönelik proaktif politikaları petrol talebi üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Yaşanan bu talep zayıflaması, arz kayıplarının büyüklüğüne rağmen küresel petrol stoklarındaki erime hızını kısmen de olsa sınırlayan dengeleyici bir faktör olarak öne çıkıyor. Talepteki bu keskin düşüşün en çok hissedildiği bölgelerin başında ise Ortadoğu sevkiyatlarına göbekten bağlı olan Asya ülkeleri geliyor.
Mevcut ekonomik göstergelerin talepte beklenenden çok daha güçlü bir gerilemeye işaret etmesi üzerine EIA, küresel petrol talebinin 2026 yılında günlük ortalama 1,1 milyon varil azalacağını öngördü. Kurumun daha önceki aylarda talep artışı yönünde tahmin bildirmesi ise revizyonun boyutunu gözler önüne seriyor. Öte yandan, ABD'nin ham petrol üretim beklentisi bu yıl için günlük 13 milyon 720 bin varile yükseltilirken, küresel petrol arzının bu yıl günlük ortalama 98 milyon 990 bin varil, tüketiminin ise 102 milyon 860 bin varil seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. 2027 yılında ise küresel arzın günlük 109 resmi sınırına, tüketimin ise 105 milyon 320 bin varile ulaşacağı tahmin ediliyor.
