ABD ve İran arasındaki tansiyonun askeri bir boyuta evrilebileceğine dair güçlü sinyaller, petrol fiyatlarında hızlı bir ralli başlattı. Dünkü işlemlerde 100,20 dolar seviyelerinden kapanış yapan aralık vadeli Brent petrol, bugün yüzde 4,2 oranında ciddi bir prim yaparak 104,43 dolara ulaştı. Eş zamanlı olarak Batı Teksas (WTI) tipi ham petrolün kasım vadeli kontratları da 91,95 dolardan işlem görmeye başladı.
Pentagon devrede: İran'a yönelik operasyon iddiaları
Fiyatlardaki bu agresif yükselişin arkasındaki en temel neden, Washington-Tahran hattındaki savaş tamtamları oldu. ABD medyasına yansıyan ve doğrudan Savunma Bakanlığı (Pentagon) kaynaklarına dayandırılan haberlere göre; Merkez Kuvvetleri Komutanlığına (CENTCOM) İran'a yönelik olası bir saldırı senaryosu için hazırlıkların tamamlanması emri verildi.
Henüz net bir operasyon tarihi telaffuz edilmese de, Başkan Donald Trump'ın bu kritik hamlenin zamanlaması üzerinde çalıştığı konuşuluyor. Kulislerde yankılanan iddialar, olası bir askeri müdahalenin 3 Kasım'daki ABD ara seçimleri ile 27 Ekim'deki İsrail seçimlerinden hemen önce gerçekleşebileceği yönünde. Olası bir harekatın birincil hedeflerinin ise İran'ın can damarı sayılan enerji altyapısı ve stratejik nükleer tesisleri olacağı belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı'nda sular ısınıyor: İran'dan karşı hamle
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutan Danışmanı Muhammed Rıza Nakdi'nin Hürmüz Boğazı'na dair verdiği mesajlar, küresel petrol sevkiyatına yönelik korkuları derinleştirdi.
Boğazın tam kontrolünün kendi ellerinde olduğunu iddia eden Nakdi, alternatif ve yasa dışı olarak tanımladığı deniz güzergahlarının acilen kapatılacağını duyurdu. Bölgede küçük tonajlı gemiler üzerinden petrol kaçakçılığı yapıldığını savunan Nakdi, kayalıkların patlatılmasıyla oluşturulan bu suni rotalara izin verilmeyeceğinin altını çizdi.
Meksika Körfezi'nde Isaias Kasırgası üretimi durdurdu
Ortadoğu'daki sıcak çatışma riskine ek olarak, ABD kıyılarında yaşanan iklimsel felaketler de arz daralmasını tetikledi. Meksika Körfezi'ne hızla yaklaşan Isaias Kasırgası, bölgedeki dev enerji şirketlerini acil durum planlarını devreye sokmak zorunda bıraktı.
Shell ve Chevron gibi sektör devleri bölgedeki çok sayıda tesiste operasyonları durdurma kararı aldı. ABD Deniz Mineralleri İdaresi (MMA) verileri, tablonun ciddiyetini gözler önüne seriyor: Kasırga önlemleri kapsamında Meksika Körfezi'ndeki günlük petrol üretiminin yüzde 25'ine denk gelen 511 bin 619 varillik üretim hattı şalter indirdi. Doğal gaz tesislerinin ise yüzde 16,4'ü şimdiden çevrimdışı kalmış durumda. Eni, bp ve Murphy Oil gibi devlerin de kasırga rotasında ağır risk altında olduğu bildiriliyor.
ABD petrol stoklarındaki sürpriz erime fiyatları destekledi
Jeopolitik ve iklimsel krizlerin yanı sıra veriler de fiyatları yukarı taşıyan bir diğer faktör oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), dünyanın en büyük petrol tüketicisinin ticari ham petrol stoklarında beklenmedik bir düşüş açıkladı.
Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 1,9 milyon varil artacağı yönündeyken, tam aksine 3,2 milyon varillik devasa bir azalma yaşandı ve stoklar 424,1 milyon varile geriledi. Ayrıca, ulusal güvenlik için tutulan stratejik petrol rezervlerinden de 800 bin varillik bir çıkış yapılarak rezervlerin 283 milyon varile düştüğü açıklandı.
