AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileri arasında tam 13 yıldır müzakere edilen yeni havayolu yolcu hakları düzenlemesi resmen kabul edildi. Yeni kurallara göre, uçuşu 3 saat veya daha fazla geciken yolcular, seyahat mesafelerine bağlı olarak 250 ile 600 euro arasında nakdi tazminat hakkı elde edecek. Düzenleme, yolcu haklarını küresel ölçekte en üst seviyeye çıkarırken havayolu şirketlerine de çok katı yaptırımlar ve şeffaflık zorunlulukları getiriyor.
Mesafe Arttıkça Tazminat Da Büyüyor
Yeni düzenleme kapsamında tazminat miktarları, uçuşun gerçekleştiği mesafe baz alınarak şeffaf bir kritere bağlandı. Buna göre rötarlı uçuşlarda ödenecek tutarlar şu şekilde netleşti:
1500 kilometre veya daha kısa mesafeli uçuşlar için: 250 euro,
AB içi uçuşlar ile 1500 - 3500 kilometre arası uçuşlar için: 400 euro,
3500 kilometreyi aşan tüm diğer dış hat uçuşları için: 600 euro.
Söz konusu tazminat hakları, uçuşun varış noktasına 3 saatten fazla gecikmeli ulaşması ya da kalkışa 14 günden daha az bir süre kala iptal edilmesi durumunda geçerli olacak. Kurallar; AB içi tüm uçuşların yanı sıra AB merkezli şirketlerin birlik dışından AB’ye ve AB'den dünya genelindeki diğer ülkelere yaptığı tüm seferleri kapsayacak.
Şirketlere 30 Günlük "Ya Öde Ya Gerekçelendir" Şartı
Yeni sistem, havayolu şirketlerinin tazminat süreçlerini yokuşa sürmesini engelleyecek bariyerlerle donatıldı. Herhangi bir rötar veya iptal durumunda şirketler, varıştan sonraki ilk 96 saat içinde yolcuları elektronik kanallar üzerinden bilgilendirmek ve haklarını nasıl arayacaklarını açıkça anlatmak zorunda kalacak. Tazminat başvurusu alan havayolu firması, talebi anında onayladığını bildirecek ve en geç 30 gün içinde ya ödemeyi gerçekleştirecek ya da reddetme gerekçesini hukuki dayanaklarıyla kanıtlayacak.
Alternatif Uçuş Gecikirse %400 İade Hakkı
Uçuş iptallerinde yolculara sunulacak alternatif güzergahlar konusunda da radikal adımlar atıldı. Seferi iptal eden şirket, yolcuya 3 saat içinde yeni bir uçuş planı sunmakla yükümlü olacak. Üstelik doğrudan uçuş bileti olan bir yolcu, isteği dışında çok aktarmalı seyahatlere zorlanamayacak. Eğer havayolu şirketi 3 saatlik kritik sürede alternatif ulaşım sağlayamazsa, yolcu kendi imkanlarıyla bilet alabilecek ve orijinal bilet fiyatının yüzde 400'üne kadar geri ödeme talep edebilecek. Havayolu şirketleri sadece kendi kontrolleri dışında gelişen, operasyonel süreçle bağı olmayan "olağanüstü durumlarda" mali tazminattan muaf tutulabilecek.
Yolcu Konforuna "Milli Eğitim" Modeli Destek
Yeni mevzuat, bekleme sürelerindeki ikram ve konaklama standartlarını da net bir takvime bağladı. Aksaklık anında yolculara;
Her 2 saatte bir içecek,
3 saat sonra yemek ve takip eden her 5 saatte bir ek gıda,
Ücretsiz internet erişimi ve iki telefon görüşmesi hakkı tanınacak.
Gecikmenin geceyi bulması durumunda ise ücretsiz otel konaklaması ve havalimanı-otel transferleri eksiksiz sağlanacak. Şirketin bu yardımı sunmaması halinde yolcu kendi harcamalarının faturasını ibraz ederek parasını geri alabilecek.
"No-Show" Zulmü ve Koltuk Ücreti Kurnazlığı Bitiyor
Teticilerin en çok şikayet ettiği uygulamaların başında gelen ve gidiş uçuşuna katılmayan yolcunun dönüş biletinin de yanmasına neden olan "no-show" uygulaması tamamen yasaklandı. Özellikle hamileler, refakatsiz çocuklar ve engelli bireyler için bu kural esnetilemez hale getirildi.
Ayrıca ailelerin yan yana oturması için talep edilen fahiş koltuk ücretlerine de son verildi. Aileler, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve refakatçileri, hiçbir ek ücret ödemeden yan yana koltuklarda seyahat edebilecek. Fiyat şeffaflığı adına, içerisinde bir adet el bagajı barındıran net bilet fiyatı, rezervasyon ekranının en başında zorunlu olarak gösterilecek. Şirketler ayrıca yolcuların anında ulaşabileceği en az bir adet ücretsiz ve kesintisiz iletişim kanalı kuracak.
Avrupa havacılık tarihinin en büyük tüketici hamlesi olarak nitelendirilen bu yeni düzenleme, AP ve AB Konseyi’nin resmi onay mekanizmalarından geçtikten sonra yürürlüğe girerek yasal olarak bağlayıcılık kazanacak.
