Avrupa Birliği, kış sezonuna son 13 yılın en zayıf doğal gaz rezerviyle adım atıyor. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yayımladığı son Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi, 2016'dan bu yana derinleşen spot piyasa esnekliği ve serbest LNG ticaretinin, jeopolitik şoklar karşısında yetersiz kaldığını ortaya koydu. Ortadoğu'da tırmanan çatışmalar ve özellikle Hürmüz Boğazı rotasındaki LNG akışının fiilen durma noktasına gelmesi, kıtayı 2022-2023 krizinden bu yana görülen en ağır fiyat ve tedarik baskısıyla karşı karşıya bıraktı.
Hürmüz Boğazı Tıkandı, Küresel Arz Darbe Aldı
Mart ile ekim ayları arasındaki dönemde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri menşeli yüklemelerin 60 milyar metreküpten fazla erimesi, küresel piyasalarda ciddi bir açık yarattı. IEA analizine göre, dünya genelindeki LNG arzı bu yıl yaklaşık yüzde 3 daralarak 20 milyar metreküp kayıp verecek.
Tedarik zincirindeki bu aksama yalnızca satıcıları değil, doğrudan tüketimi de baskılıyor. Küresel gaz talebinde yüzde 1,5'lik (yaklaşık 65 milyar metreküp) bir gerileme öngörülürken; bu tablonun ardında Ortadoğu'daki fiziksel arz yoksunluğu, Avrupa sanayisindeki zorunlu tüketim kısıntıları ve Asya'da elektrik üretiminin yeniden kömüre kayması yatıyor.
Depolarda Kritik Eşik: Yüzde 10 Riski Kapıda
Mevcut tabloda AB depolama tesislerindeki ortalama doluluk oranı yüzde 74,6 seviyesinde seyrediyor. Bu oran, Birliğin 2013'ten bu yana kış öncesi kaydettiği en düşük doluluk verisi olarak kayıtlara geçti.
Avrupa'nın gaz rezervlerinin Mart 2027 sonuna kadar yüzde 10'un altına gerileme tehlikesi bulunuyor. Tesislerdeki kapasitenin yüzde 30'un altına düşmesi ise gazın depolardan sisteme basılma hızını fiziksel olarak kısıtlayarak sistemik kesinti riskini tetikliyor.
Kargo Savaşları ve 2027'ye Sarkan Maliyet Baskısı
Avrupa'nın eriyen stokları, benzer şekilde kısıtlı depolama kapasitesine sahip Asya ve Güney Amerika pazarlarıyla olan rekabeti körüklüyor. Kıtalararası serbest LNG yükleri için başlayacak bu çekişmenin spot piyasa fiyatlarını yukarı yönlü tetiklemesi kaçınılmaz görülüyor.
Mevcut darboğaz yalnızca kış aylarıyla da sınırlı kalmayacak. Kıştan aşırı boşalmış depolarla çıkılması, 2027 yazında yeniden dolum yapma baskısını zirveye taşıyacak ve yüksek enerji maliyetleri zincirleme bir etkiyle bir sonraki yıla da miras kalacak.
