Finans Piyasalarında Yeni Dönem: KKM Tasfiye Olurken Mevduat Hacmi 30 Trilyon Liraya Yaklaştı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından açıklanan haftalık bülten, Türkiye’deki finansal piyasaların ve tüketici eğilimlerinin derin bir değişim sürecinden geçtiğini ortaya koydu. Ekonomi yönetiminin KKM’den çıkış stratejisi kararlılıkla sürerken, vatandaşların geleneksel Türk lirası mevduatlarına yönelimi hız kazandı. Piyasalardaki sıkılaşma adımları ise tüketici kredileri ve kredi kartı harcamalarında net bir fren etkisi yarattı.
Bankacılık sektörünün nabzını tutan BDDK haftalık verileri, kredi hacminden mevduat dağılımına, tüketici borçlarından takipteki alacaklara kadar piyasadaki son durumu gözler önüne serdi. 19 Haziran haftası itibarıyla elde edilen veriler, hem bireysel tüketicilerin hem de ticari blokların finansal haritasını yeniden şekillendirdi.
KKM Erimeye Devam Ediyor: Son Durum 249,8 Milyon Lira
Ekonomi yönetiminin uzun süredir kademeli olarak sonlandırmayı hedeflediği Kur Korumalı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) kan kaybetmeyi sürdürüyor. Son bir haftalık periyotta 30 milyon liralık bir çözülme daha yaşayan KKM toplam bakiyesi, 249,8 milyon lira seviyesine kadar çekildi. KKM'den çıkan bu likiditenin büyük oranda standart TL mevduat hesaplarına kaydığı gözlemlendi. Nitekim bankalar arası dahil toplam mevduat hacmi, sadece bir haftada 142 milyar 558 milyon liralık devasa bir artış göstererek 29 trilyon 851 milyar 709 milyon liraya ulaştı ve 30 trilyon eşiğine iyice yaklaştı.
Kredi Hacminde Kan Kaybı: Tüketici Frene Bastı
Yüksek faiz ortamı ve kredi limitlerindeki sıkılaştırma politikaları, bankacılık sektörünün toplam kredi hacminde gerilemeye yol açtı. Sektörün toplam kredi büyüklüğü 16 milyar 606 milyon lira azalarak 26 trilyon 224 milyar 538 milyon liraya indi.
Bu düşüşün en net görüldüğü alan ise tüketici kredileri oldu. Vatandaşların borçlanma iştahının azalmasıyla tüketici kredileri 10 milyar 358 milyon lira azalışla 3 trilyon 319 milyar 280 milyon liraya geriledi. Bu kalemin detaylarına bakıldığında; konut kredileri 796,1 milyar lira, ihtiyaç kredileri 2,4 trilyon lira ve taşıt kredileri 43,1 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
Ticari Krediler Yükselişte, Bireysel Kartlar Düşüşte
Bireysel tüketicilerin aksine, reel sektörün finansman ihtiyacı taksitli ticari kredilerdeki büyümeyi destekledi. Haftalık bazda 16 milyar 661 milyon liralık artış kaydeden taksitli ticari krediler, 4 trilyon 99 milyar 371 milyon liraya ulaştı.
Diğer taraftan, uzun süredir yüksek seyreden bireysel kredi kartı alacaklarında ise yüzde 1,4’lük bir daralma yaşandı ve toplam hacim 3 trilyon 162 milyar 954 milyon liraya geriledi. Kart borçlarının yapısı incelendiğinde, tüketicilerin 1 trilyon 194 milyar liralık kısmı taksitli, 1 trilyon 968 milyar liralık kısmı ise taksitsiz (tek çekim) borçlardan oluştu.
Takipteki Alacaklar Alarm Veriyor: Öz Kaynaklar Güçlendi
Ekonomideki yavaşlama ve borç ödeme döngülerindeki sıkışma, bankaların "kırmızı çizgisi" olan takipteki alacaklara da yansıdı. Bankacılık sektöründe tahsilatı geciken ve takibe düşen alacaklar, bir önceki haftaya göre 5 milyar 759 milyon lira artarak 753 milyar 672 milyon liraya tırmandı. Bankalar, risk yönetimi kapsamında bu alacakların 567 milyar 32 milyon liralık kısmı için özel karşılık ayırarak güvence oluşturdu.
Tüm bu oynaklığa rağmen bankacılık sisteminin yapısal gücünü koruduğu görüldü. Sektörün yasal öz kaynakları, son haftada 67 milyar 713 milyon liralık güçlü bir artış performansıyla 5 trilyon 747 milyar 370 milyon liraya yükselerek olası şoklara karşı tampon mekanizmasını tahkim etti.
