Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’un derinliğini artırmak ve piyasadaki yapay fiyat hareketlerinin önüne geçmek amacıyla fiili dolaşım oranı hesaplama yöntemini kökten değiştirdi. Resmi olarak yürürlüğe giren yeni kararla birlikte yapılan ilk hesaplamalarda, Borsa İstanbul'da işlem gören tam 138 şirketin fiili dolaşım oranı aşağı yönlü revize edildi. Bu radikal hamlenin, üçüncü çeyrekte BIST 30 ve BIST 100 gibi gösterge endekslerdeki dengeleri tamamen değiştirmesi bekleniyor.
Özel Fonlardaki "Gizli Hisseler" Kapsam Dışı
Eski sistemde, kağıt üzerinde halka açık görünen ancak gerçekte büyük ortakların kontrolündeki özel fonlarda tutulan paylar, fiili dolaşım oranına dahil ediliyor ve yanıltıcı bir derinlik algısı yaratıyordu. SPK’nın yeni kararıyla, yönetim kontrolünü elinde bulunduran hakim ortakların serbest ve özel fonlara aktardığı paylar artık fiili dolaşım oranı kavramının tamamen dışında tutulacak. Böylece piyasada gerçekten dönmeyen payların endeks hesaplamalarını manipüle etmesi engellendi.
Küresel Piyasalar ve MSCI Endişesi Harekete Geçirdi
Düzenlemenin zamanlaması, uluslararası piyasalara verilen mesaj açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, son dönemde işlem hacimlerinin ana hisselerden ziyade bazı "yan tahtalarda" yoğunlaşmasının küresel endeks sağlayıcısı MSCI'ın radarında olduğunu belirtiyor. Geçmişte benzer gerekçelerle Jakarta Endeksi'ni kapsam dışı bırakan MSCI'ın Türkiye için de bir risk oluşturmasını engellemek adına adılan bu adım, yabancı kurumsal yatırımcıya güçlü bir şeffaflık mesajı veriyor.
Uzmanlar Ne Diyor? "Gerçek Değerleme İçin Milat"
Finans dünyası ve akademi camiası, SPK'nın bu müdahalesini Borsa İstanbul'un sağlığı için bir dönüm noktası olarak yorumluyor:
Piyasa Güvencesi Arttı: Analistler, fonlar üzerinden yürütülen dengesiz takas süreçlerinin bu kararla törpülendiğini, kısa vadeli dalgalanmalar yaşansa da orta-uzun vadede sistem güvenliğinin artacağını vurguluyor.
Gerçekçi Değerleme ve Güven: Ekonomistler, spekülatif fiyatlamaların önüne geçilmesiyle küçük yatırımcının korunacağını, şeffaflığın artmasıyla birlikte doğrudan yabancı sermaye girişlerinin hızlanacağını ifade ediyor.
