Hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte kış sezonuna girilirken konut aboneleri için doğal gaz faturalandırmasında kademeli tarife dönemi resmen devreye giriyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 4 Nisan 2026 itibarıyla yasal altyapısı kurulan kademeli sistem, bu kış ilk defa fiilen uygulanacak. Yeni modelde iklim koşulları dikkate alınarak her il için geçmiş tüketim ve hava şartlarına göre aylık ortalama tüketim kotaları tespit edildi.
Türkiye genelindeki 21,8 milyon doğal gaz abonesinin yaklaşık yüzde 12'sini oluşturan 2,8 milyon hanenin belirlenen sınırları aşarak kademeye takılması öngörülürken, 19 milyon konut abonesi mevcut Hazine desteğinden yararlanmaya devam edecek.
Sistemde iki ayrı tüketim grubu bulunuyor. Sınırın altında kalan konutlar için geçerli olan Kademe-1 tarifesinde ham metreküp fiyatı 10,62 TL düzeyindeyken, tüketim sınırını aşanlara yönelik Kademe-2 birim fiyatı 18 TL olarak belirlendi. Şehit aileleri ve gaziler için ise kademesiz indirimli metreküp fiyatı 5,31 TL olarak uygulanıyor.
Bu tutarlara Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV) ve Sistem Kullanım Bedeli (SKB) eklendiğinde son tüketiciye yansıyan net metreküp maliyeti Kademe-1 kapsamındaki haneler için 17,79 TL, Kademe-2 grubuna giren haneler için ise 26,73 TL seviyesine ulaşıyor. Fatura okuma periyotlarında sayaç gün sayısı dikkate alınarak günlük ortalama tüketim üzerinden hesaplama yapılıyor.
Kademeye takılan abonelerin faturası ikiye katlanabilir
Mevcut uygulamada Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda doğal gaz faturalarına yüzde 50'nin üzerinde devlet sübvansiyonu sağlanıyor. Tükettiği enerjinin gerçek piyasa karşılığı 1.000 TL olan bir haneye normal şartlarda 500 TL fatura tahakkuk ettirilirken aradaki fark bütçeden karşılanıyor. Ancak kasım ayından itibaren belirlenen aylık il sınırını tek bir metreküp dahi aşan abonelerin sübvansiyon hakkı tamamen sona erecek.
Sistemde sınır aşımı yaşandığında yüksek tarife sadece aşan kısma değil, ilgili ayda tüketilen gaz miktarının tamamına yansıtılacak. Örneğin İstanbul'da kasım ayı boyunca 105 metreküp gaz tüketen bir hane, 101,71 metreküplük tavanı geçtiği için kullandığı 105 metreküpün tamamı üzerinden 26,73 TL birim fiyatla faturalandırılacak ve desteği kaybedeceği için toplam faturası iki katına yaklaşacak.
Soğuk şehirlere pozitif ayrımcılık sağlandı
Kış aylarının sert geçtiği bölgelerde mağduriyet yaşanmaması adına illerin tüketim limitleri iklim verilerine göre kademelendirildi.
Kasım ayı için belirlenen il bazlı tüketim sınırları şu şekilde kayıtlara geçti:
Adana: 27,72 metreküp
Antalya: 29,44 metreküp
İzmir: 61,43 metreküp
Diyarbakır: 74,62 metreküp
İstanbul: 101,71 metreküp
Rize: 101,96 metreküp
Kars: 146,14 metreküp
Hakkâri: 156,26 metreküp
Kütahya: 156,52 metreküp
Ankara: 161,63 metreküp
Ardahan: 168,65 metreküp
Erzurum: 190,61 metreküp
Sıcaklığın hızla düştüğü aralık ve ocak aylarında ise bu limitler mevsim normallerine paralel olarak yeniden yukarı yönlü güncellenecek.
Muafiyet kapsamındaki gruplar ve merkezi ısıtma hesaplaması
Yeni düzenlemede sosyal destek dengesini korumak amacıyla geniş bir muafiyet çerçevesi çizildi. Şehit aileleri, gaziler, ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları kademeli sınırlamalardan muaf tutulurken, temel gıda arzında maliyet baskısı oluşmaması için ekmek üreticileri de düşük fiyatlı Kademe-1 tarifesinden gaz almaya devam edecek.
Merkezi ısıtma sistemi kullanan binalarda ise hane başına tüketim, apartmanın toplam tüketim miktarının merkezi sisteme bağlı bağımsız birim sayısına bölünmesiyle tespit edilecek. Bu yöntemde yüksek tüketim yapan daireler, tasarruf eden diğer konutların da ortalama sınırın üzerine çıkmasına neden olabilecek. Kırsal bölgelerde veya gecekondu yerleşimlerinde tek sayacı paylaşan bağımsız hanelerin mağduriyet yaşamaması için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı devreye girdi.
Tek sayaçtan beslenen ayrı haneler, e-Devlet kapısında yer alan "Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti" ekranı üzerinden müracaat ederek doğal gaz desteğini koruyabilecek. Tesisat ve kombi bakımlarının yapılması, petek arkalarına yalıtım levhası konulması ve ısı yalıtım tedbirleriyle tüketimi yüzde 15 ila 20 oranında düşürmek mümkün görülüyor.
