İstanbul'da her gün milyonlarca yolcunun seyahat ettiği toplu ulaşım ağında önemli bir dönüşümün eşiğine gelindi. Yıllardır metrobüs hatlarında kesintisiz uygulanan iade sistemi, artık raylı sistem hatlarına da taşınıyor. Metro ve tramvay kullanan vatandaşların en çok şikayet ettiği "kısa mesafe ile uzun mesafe yolculuğunda aynı ücretin ödenmesi" sorunu çözüme kavuşturuluyor. Duraklarda başlatılan teknik altyapı çalışmalarıyla birlikte raylı ulaşımda iade otomatları dönemi resmen başlıyor.
Metro ve tramvayda yeni sistem ne, iade otomatı kurulumu başladı mı?
Kent içi ulaşımda ezber bozacak yeni uygulamayla birlikte metro ve tramvay istasyonlarına iade otomatları yerleştiriliyor. Metrobüs hatlarındaki mesafe bazlı ücretlendirme modelinin bir benzeri raylı sistemlere entegre ediliyor. Çalışmalar kapsamında öncelikli duraklarda iade cihazlarının konumlandırılacağı alanlar belirlenirken, cihazların çalışmasını sağlayacak elektrik hattı çekimleri de tamamlanma aşamasına getirildi. Yolcular, indikleri durakta Kartlarını iade otomatına okutarak katettikleri mesafe oranında paralarını geri alabilecek.
Kısa mesafe sistemi ne, kademeli ücretlendirme nasıl işleyecek?
Mevcut uygulamada metro veya tramvaya binen bir yolcu, tek bir durak gitse de hattın sonuna kadar seyahat etse de fikse edilmiş tam veya indirimli bilet tarifesi üzerinden ödeme yapıyor. Yeni getirilen mesafe odaklı sistem ise gidilen durak sayısına göre fiyatlandırma esasını benimsiyor. Girişte karttan azami seyahat tutarı düşülecek, çıkışta ise gidilmeyen durakların ücreti iade otomatı aracılığıyla İstanbulkart'a yeniden yüklenecek. Böylece kısa mesafe yolculuk yapan kişilerin fazla ücret ödemesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ücretler değişecek mi, mevcut tarifeler ve metrobüs örneği nasıl?
Toplu ulaşımda kullanılan mevcut tarifelerde tam bilet 46,2 TL, öğrenci bileti 22,55 TL, 30 yaşından gün almış öğrenci bileti 41,58 TL ve sosyal bilet 33,08 TL seviyesinde bulunuyor. Kısa mesafe modeline geçildiğinde durak sayısına göre biniş maliyetlerinde farklılıklar ortaya çıkacak.
Fikir vermesi açısından metrobüs hattındaki kademeli fiyat yapısı incelendiğinde; tam bilette 1 durak giden yolcu 33,08 TL öderken, 43 durak katetmiş bir yolcunun cebinden 68,59 TL çıkıyor. Metrobüste 2 durak 39,57 TL, 3 durak 46,20 TL, 4-9 durak arası 52,81 TL, 10-15 durak arası 58 TL şeklinde basamaklı bir skala uygulanıyor. Öğrenci tarifesinde ise 1 durak 14,58 TL iken, 10 durak ve üzeri seyahatlerde tavan fiyat olan 22,55 TL çekiliyor. Metro ve tramvay hatları için de benzer bir ücret skalasının hazırlanarak Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) gündemine sunulması bekleniyor.
İstanbulkart'a yeni güncelleme mi geliyor, entegrasyon ne zaman tamamlanacak?
Sistem altyapısının devreye alınması amacıyla istasyon içi yönlendirmeler ve cihaz yazılımları yenileniyor. İstanbulkart kullanıcılarının herhangi bir fiziki kart değişimi yapmasına gerek kalmadan mevcut kartlarıyla yeni iade otomatlarını kullanabileceği bildirildi. İstasyonlardaki montaj ve hat çekim çalışmaları hızla devam etse de uygulamanın tüm hatlarda tam olarak hangi tarihte kullanıma açılacağı yetkili makamlarca netleştirilecek kalibrasyon süreçlerinin ardından ilan edilecek. UKOME kurulundan çıkacak nihai kararla birlikte kademeli fiyat listesi resmiyet kazanacak.
