İstanbul Ticaret Odası (İTO), megakentte eylül ayına ait perakende fiyat hareketlerini mercek altına aldı. Şehirdeki yaşam maliyetinin nabzını tutan verilere göre, eylül ayında fiyat endeksinde yer alan 336 ana ürünün 207’sinde artış yaşanırken, 43 ürünün fiyatı geriledi. Eylül ayının tartışmasız zam şampiyonları ise eğitim harcamaları oldu.
Eğitim masrafları eylül ayına damga vurdu
Okulların ve üniversitelerin açılmasıyla birlikte eğitim kalemlerindeki astronomik fiyat artışları eylül ayının en dikkat çekici gelişmesi oldu. Fiyatı en fazla fırlayan hizmet, yüzde 55,21'lik artışla özel üniversite eğitim ücretleri olarak kayıtlara geçti. Bu rekor yükselişi, yüzde 50,51 ile özel lise ve yüzde 48,72 ile özel ilköğretim ücretleri takip etti. Velilerin bütçesini derinden sarsan diğer kalemler ise sırasıyla yüzde 26,7 oranında artan okul kıyafetleri ve yüzde 24,3 yükselen çocuk pantolonu oldu. Kırtasiye tarafında ise kalem fiyatlarındaki yüzde 6,56'lık artış sepete yansıdı.
Akaryakıt, ev eşyası ve teknolojide ibre yukarı
Gıda tarafında patlıcan yüzde 22,85, ıspanak yüzde 12,59 ve yumurta yüzde 6,46 oranında artarak öne çıktı. Akaryakıt fiyatlarındaki genel artış yüzde 20,66'yı bulurken, benzin özelinde fiyatlar yüzde 8,17, benzinli otomobil fiyatları ise yüzde 8,35 oranında yükseldi.
Tüketicinin teknoloji ve ev ihtiyaçlarında da maliyetler arttı; cep telefonları yüzde 10,49, bulaşık makineleri yüzde 10 değer kazandı.
Pazar tezgahı ve seyahat planları nefes aldırdı
Eylül ayında fiyatı en çok düşen ürünler listesinin zirvesinde ise mevsimsel bolluğun da yardımıyla meyveler yer aldı. Fiyatı yüzde 28,32 oranında azalan erik, ayın en çok ucuzlayan ürünü olma unvanını aldı. Üzüm yüzde 23,45’lik fiyat kaybıyla eriği izlerken, sebze tarafında çarliston biber (yüzde 20,81), sivri biber (yüzde 20,8), kuru soğan (yüzde 18,76) ve yeşil soğan (yüzde 14,72) fiyatlarıyla pazar arabalarını rahatlattı. Meyve reyonunda ayrıca armut (yüzde 14,92), limon (yüzde 14,32) ve kavun (yüzde 8,54) indirim gören ürünler arasına katıldı.
Yaz tatili sezonunun geride kalması, turizm ve ulaşım bağlantılı harcamalara indirim olarak yansıdı. Özellikle araç kiralama ücretlerindeki yüzde 22,98'lik sert düşüş öne çıkarken; şehirlerarası otobüs biletleri yüzde 6,89, uçak biletleri ise yüzde 6,45 oranında ucuzlayarak seyahat edecekleri sevindirdi.
