İklim krizinin tetiklediği düzensiz yağışlar ve artan sıcaklıklar, Karadeniz’in geleneksel tarım alışkanlıklarını kökten değiştiriyor. Uzmanlar, fındıkta sulamanın artık bir tercih değil, verimi korumak için hayati bir zorunluluk olduğunu vurguluyor.
Türkiye’nin en stratejik tarım ürünlerinden biri olan fındıkta, iklim değişikliği nedeniyle yeni bir dönem başlıyor. Yıllardır "Karadeniz’de fındık sulanmaz" şeklindeki yerleşik kanaat, yerini bilimsel gerçeklere bırakıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, değişen iklim koşullarının fındık üretimini tehdit ettiğini belirterek, üreticileri modern sulama tekniklerine geçmeleri konusunda uyardı.
Verimde yüzde 60’a varan artış mümkün
Prof. Dr. Demir, geçmişte fındık bahçelerinde sulamaya ihtiyaç duyulmadığını ancak günümüzün kuraklık ve düzensiz yağış rejimlerinin bu durumu tamamen değiştirdiğini ifade etti. Yapılan araştırmaların, doğru sulama yöntemleriyle fındık veriminde yüzde 60’a kadar artış sağlanabileceğini kanıtladığını belirten Demir, "Sulama yapmadığımızda sadece verim kaybı yaşamıyoruz; aynı zamanda ürün kalitesinin düştüğünü, dane çapının küçüldüğünü ve boş fındık oranının arttığını görüyoruz" dedi. Özellikle 450 rakımın altındaki sahil kesimlerinde, yaz aylarında sulama projelerinin ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Hasat kalitesini ve ağaç sağlığını koruyor
Sulamanın sadece mevcut yılın mahsulünü değil, ağacın gelecek yılki verimini de doğrudan etkilediğini belirten uzmanlar, şu noktalara dikkat çekiyor:
Mayıs sonu ve haziran başında yapılan sulama, meyve olgunlaşmasını destekleyerek don riskine karşı koruma sağlıyor.
Haziran sonu ve temmuz başında uygulanan sulama, meyvenin iriliğini ve kalitesini artırıyor.
Temmuz ve ağustos aylarındaki sulama ise bir sonraki yılın sürgün gelişimini destekleyerek, fındıktaki yıllık verim dalgalanmalarının (periyodisite) önüne geçiyor.
Yerel yönetimlere çağrı: Modern tekniklere geçilmeli
Gelecek yıllarda Karadeniz’de fındık yetiştiriciliğinin daha zorlu şartlara gebe olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Yusuf Demir, sorunun ortaya çıkmasını beklemeden önlem alınması gerektiğini belirtti. Damla sulama ve mini yağmurlama gibi modern sistemlerin yaygınlaştırılması için yerel yönetimlerin ve kurumların çiftçiye rehberlik etmesi gerektiğini ifade eden Demir, "Problem yaşandıktan sonra çözüm üretmek geçmişte kaldı. Bugün, iklim krizine karşı şimdiden proaktif adımlar atmak zorundayız" diyerek, Ordu, Giresun ve Trabzon gibi fındık merkezlerinde sulama altyapısının önceliklendirilmesi çağrısında bulundu.
