Küresel Enerjide Yeni Dönem: Temiz Kaynaklar Tahtı Kömürden Devraldı
Dünya genelinde yeşil enerjiye geçiş süreçleri hız kazanırken, enerji arzında tarihi bir dönüm noktası geride kaldı. Londra merkezli Enerji Enstitüsü ile düşünce kuruluşu Ember'in, küresel danışmanlık şirketleri Kearney ve KPMG ortaklığıyla hazırladığı Dünya Enerji İstatistikleri Raporu çarpıcı verileri ortaya koydu. Geçen yıl yaşanan gelişmeler, düşük karbonlu kaynakların artık küresel enerji mimarisinin merkezine yerleştiğini kanıtladı.
Küresel Enerji Talebi Üst Üste İkinci Yılda da Rekor Kırdı
Yayımlanan rapora göre, dünya genelindeki toplam enerji talebi yıllık bazda yüzde 1,7 oranında bir büyüme kaydederek 600 eksajul seviyesine ulaştı. Bu rakam, küresel enerji tüketiminde üst üste ikinci kez tarihi bir rekor kırıldığı anlamına geliyor. Tüketimdeki bu devasa artışa rağmen, fosil yakıtların nihai enerji talebi içerisindeki payı yüzde 86,2’ye gerileyerek kayıtlara geçen en düşük seviyesini gördü. Ancak madalyonun diğer yüzünde, enerji verimliliği alanındaki kazanımların yüzde 2’de kalarak küresel bazda belirlenen yüzde 4’lük hedefin oldukça altında kalması dikkat çekti.
Dijital Çağın İtici Güçleri: Yapay Zeka ve Elektrikli Araçlar
Dünyanın elektrik tüketimi, genel enerji talebinden çok daha agresif bir büyüme trendi sergiliyor. 2025 yılı verilerine göre küresel elektrik talebi yıllık yüzde 3 artış gösterdi. Bu hızlı yükselişin arkasındaki temel dinamikler ise yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşması, devasa veri merkezlerinin operasyonel hacmi ve elektrikli araç kullanımındaki patlama olarak öne çıktı. Ülkeler bazında incelendiğinde, yüzde 5'lik oranla elektrik talebinin en hızlı tırmandığı ülke Çin oldu.
Yeşil Arzda Tarihi Eşik: Rüzgar ve Güneş Kömürü Gölgede Bıraktı
Geçtiğimiz yıl temiz enerji kaynakları, dünyadaki toplam enerji talebi artışının yaklaşık yüzde 40'ını tek başına sırtladı. Kovid-19 pandemisinin yarattığı olağanüstü dönem hariç tutulduğunda bu oran, temiz kaynakların arz güvenliğindeki ağırlığı açısından yeni bir milat olarak kabul ediliyor. Daha da önemlisi, artan elektrik talebinin tamamı rüzgar, güneş, hidroelektrik ve nükleer gibi düşük karbonlu kaynaklardan karşılandı. Bu konsorsiyum, küresel ölçekte en büyük elektrik üretim kaynağı olan kömürü tahtından indirmeyi başardı. Bu süreçte rüzgar ve güneşten elde edilen elektrik üretimi yüzde 18’lik rekor bir büyüme kaydetti.
Emisyon Artışında Bölgesel Makas Açılıyor: ABD’de Dikkat Çeken Yükseliş
Fosil yakıt kullanımının küresel ölçekte devam etmesi sebebiyle, dünya genelindeki emisyon miktarı yüzde 1,1 oranında artış gösterdi. Ancak emisyon oranlarında bölgeler arasında ciddi bir tezat oluştu. Dünyanın en büyük üreticilerinden Çin ve Hindistan'da emisyon artışları sırasıyla yüzde 0,3 ve yüzde 0,9 ile küresel ortalamanın altında kalmayı başardı. Buna karşın ABD, emisyon oranlarında yüzde 3,2'lik rekor bir artışla olumsuz anlamda ayrıştı. Washington yönetiminin karbon ayak izindeki bu keskin yükselişte, ülkedeki kömür santrallerinden sağlanan elektrik üretiminin yüzde 13 oranında büyümesi belirleyici rol oynadı.
