Küresel ekonominin iki devi Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ticari ilişkileri yeniden şekillendirecek olan dev anlaşma yarın itibarıyla resmen uygulamaya giriyor. Geçtiğimiz yıl varılan mutabakatın Avrupa kanadındaki yasal süreçleri tamamlanarak AB Resmi Gazetesi'nde yayımlandı. 1 Temmuz’dan itibaren yürürlüğe girecek düzenlemeyle birlikte, iki pazar arasındaki mal akışında gümrük vergileri büyük oranda tarihe karışıyor.
Sanayi ve Tarımda Gümrük Duvarları Yıkılıyor
Yeni dönemin başlamasıyla birlikte Avrupa Birliği, ABD menşeli çok sayıda sanayi ürününe uyguladığı gümrük vergilerini tamamen sıfırlayacak. Muafiyet sadece sanayi kollarıyla da sınırlı kalmayacak; ABD’den ithal edilen çeşitli tarım ve deniz ürünlerine de Avrupa pazarında tercihli erişim hakkı tanınacak. Bu hamleyle birlikte, transatlantik ticaret hacminin kısa sürede rekor seviyelere ulaşması bekleniyor.
"Turnberry Zirvesi" ile Temelleri Atılmıştı
İki dev güç arasındaki ticaret diplomasisinin dönüm noktası, Temmuz 2025’te İskoçya’da yaşanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump’a ait Turnberry golf sahasında gerçekleştirilen kritik müzakerelerde taraflar el sıkışmıştı. Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden birini ise vergilendirmedeki asimetri oluşturuyor. Mutabakat kapsamında AB ülkeleri Amerikan ürünlerine yönelik gümrük tarifelerini tamamen kaldırırken, ABD’nin AB menşeli ürünlere yüzde 15 oranında tarife uygulamaya devam edeceği açıklanmıştı.
2029’a Kadar Geçerli: AB’nin "Güvence" Kalkanı Hazır
İlk etapta 31 Aralık 2029 tarihine kadar yürürlükte kalması planlanan ticaret anlaşması, AB’nin ekonomik çıkarlarını korumayı amaçlayan sıkı güvence mekanizmalarını da bünyesinde barındırıyor. Brüksel, Washington’ın anlaşma şartlarını ihlal etmesi veya yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda sağladığı tüm gümrük tavizlerini tek taraflı olarak askıya alma hakkına sahip olacak.
Öte yandan, sürecin seyrine göre AB Komisyonu kapsamlı bir risk ve fayda değerlendirmesi yaparak, 2029 sonrasında da anlaşmanın süresinin uzatılmasına olanak tanıyacak yeni bir yasa teklifini masaya getirebilecek.
