Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, son dönemde piyasada yaygınlaşan ve Darphane dışında yetkisiz atölyelerde basılan "ikinci baskı altın" tehlikesine karşı tüketicileri uyardı. Sahte olmayan ancak ayar ve gramaj düşüklüğü riski barındıran bu ürünler, çeyrek, yarım ve Cumhuriyet altınlarında ciddi mağduriyetlere yol açabiliyor.
İkinci baskı altın tehlikesi ve kuyumcuların kritik uyarıları
Türkiye'de altın basma ve piyasaya sürme yetkisi kanunen yalnızca Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'ne aittir. Ancak son dönemde Darphane dışındaki merdiven altı yetkisiz atölyelerde, orijinal kalıplara benzer tekniklerle üretilen piyasadaki ikinci baskı altın miktarında artış gözlemleniyor. Bu ürünler birebir sahte metallerden yapılmadığı için ilk bakışta anlaşılamıyor; fakat üretim aşamasındaki denetimsizlik sebebiyle 22 ayar olması gereken ürünlerde belirgin ayar ve gramaj eksiklikleri ortaya çıkabiliyor.
Kuyumculuk sektöründe uzun yıllardır tezgah arkasında fiziki altın incelemiş ve hassas ayar cihazlarıyla çalışmış bir gözle bakıldığında; merdiven altı baskı ile resmi Darphane basımı arasındaki fark ilk etapta gözle seçilemeyecek kadar ince detaylarda gizlidir. Tüketici bu altını eline aldığında ağırlığını veya hafif ayar sapmasını normal şartlarda hissedemez. Ancak tecrübeli bir uzmanın mercek altında fark edebileceği; Atatürk figürünün hatlarındaki pürüzler, baskı derinliğindeki hafif belirsizlikler veya altının genel sertlik derecesi ürünün resmi kanallardan çıkmadığını gösteren en temel emarelerdir.
Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, bu durumun özellikle altın bozdurma anında ortaya çıktığını vurguluyor. Vatandaşlar birikimlerini nakde çevirmek istediklerinde, kuyumcular hassas ayar kontrolü yaparak altının ayarının düşük olduğunu tespit edebiliyor. Bu durum altının piyasa değerinin çok altında satın alınmasına veya tamamen reddedilmesine neden olarak doğrudan tüketiciyi zarara uğratıyor.
| Özellik | Resmi Darphane Basımı Altın | İkinci Baskı (Yetkisiz) Altın |
|---|---|---|
| Üretim Yeri | Resmi Darphane ve Damga Matbaası | Yetkisiz / Yasa Dışı Atölyeler |
| Yasal Durum | Tamamen Yasal | Kanunen Yasak |
| Ayar ve Gramaj | Garanti ve Standart (22 Ayar) | Ayar ve Gramaj Düşüklüğü Riski Yüksek |
| Baskı Detayları | Atatürk Figürü ve Yazılar Net | Baskı Detayları Pürüzlü ve Silik Olabilir |
| Tespit Yöntemi | Gözle Kolayca Doğrulanabilir | Hassas Ayar Cihazı ve Uzman İncelemesi Gerektirir |
Mağduriyetlerin önüne geçmek adına tüketicilerin altın alımında izlemesi gereken temel adımlar bulunmaktadır. Öncelikle işlemin köklü, tanınan ve kurumsal kuyumculardan yapılması önerilmektedir. Satın alınan ürünün firmanın özel kutusunda bulunması, kurdelesinde isim veya ambalajında güvenlik etiketinin yer alması önem taşımaktadır. En kritik nokta ise satın alma esnasında ürünün gramaj ve niteliğinin açıkça belirtildiği resmi fiş veya faturanın mutlaka temin edilmesidir.
