Türkiye'de her dört gençten birinin eğitimden ve iş hayatından uzak olması, ekonomide yıllık 47 milyar dolara varan bir kayba neden oluyor. Ankara Sanayi Odası, bu atıl kapasiteyi harekete geçirecek kapsamlı bir eylem planını kamuoyuna açıkladı.
Ankara Sanayi Odası (ASO), Türkiye'nin kronikleşen genç işsizliği ve beceri uyumsuzluğu sorununa karşı "Kayıp Potansiyel" başlıklı kapsamlı bir yol haritası hazırladı. OECD ortalamasının iki katına ulaşan NEET (ne eğitimde ne istihdamda) oranları, sadece sosyal bir sorun değil, aynı zamanda ülkenin üretim ve rekabet gücünü törpüleyen yapısal bir engel olarak tanımlanıyor.
Ekonomik maliyet savunma bütçesiyle yarışıyor
Araştırmanın en çarpıcı verilerinden biri, gençlerin üretim süreçlerinden uzak kalmasının yarattığı ekonomik tahribat oldu. Türkiye'nin GSYH'sinin yüzde 3,5'ine denk gelen bu kaybın, yıllık 47,5 milyar dolara ulaşabildiği hesaplanıyor. ASO Başkanı Seyit Ardıç, bu rakamın Türkiye'nin yıllık savunma bütçesi kadar büyük bir ekonomik potansiyeli temsil ettiğini vurguladı. Ardıç, "Gençlerimizi kayıp bir kuşak olarak değil, doğru politikalarla ekonomiye kazandırılması gereken stratejik bir değer olarak görüyoruz" dedi.
Diplomalı işsizlikten nitelikli personel açığına
Raporda, Türkiye'nin aynı anda hem yüksek genç işsizliği hem de sanayinin "yetişmiş eleman bulamama" kriziyle boğuştuğuna dikkat çekiliyor. İşletmelerin neredeyse yarısının nitelikli personel arayışında yaşadığı zorluklar, eğitim sistemi ile iş gücü piyasası arasındaki kopukluğu gözler önüne seriyor. Özellikle imalat sanayiinde CNC operatörlüğü, kaynakçılık ve otomasyon gibi teknik alanlarda yaşanan açık, gençlerin masa başı işlere yönelik talebiyle birleşince "diplomalı ama mesleksiz" bir nesil riski doğuruyor.
Kadın istihdamında yapısal engeller
Genç kadınlar arasındaki NEET oranının yüzde 36,5 gibi yüksek bir seviyede seyretmesi, sorunun sadece eğitimle değil, bakım hizmetleri ve toplumsal cinsiyet rolleriyle de ilgili olduğunu kanıtlıyor. ASO, kadınların iş gücüne katılımını artırmak için esnek çalışma modellerinin ve yerel destek programlarının acilen devreye alınması gerektiğini savunuyor.
Çözüm için "Ulusal Koordinasyon" çağrısı
ASO, sorunun çözümünü tek bir kurumun değil, MEB, YÖK, İŞKUR ve yerel yönetimlerin ortak hareket edeceği bir "Ulusal NEET Koordinasyon Kurulu" çatısında görüyor. Ankara'nın pilot bölge olarak belirlenmesi önerilen raporda, gençlere kariyer danışmanlığı ve psikososyal destek sağlayacak "NEET Destek Merkezleri"nin kurulması kritik bir adım olarak öne çıkıyor. 2030 yılına kadar NEET sayısını 3,2 milyon seviyesine çekmeyi hedefleyen bu model, doğru koordinasyonla 18 milyar dolarlık ek bir katma değer yaratmayı vadediyor.
