Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’dan gelen sıcak çatışma haberleriyle sarsılıyor. Brent petrolün varil fiyatı, uluslararası piyasalarda bugün saat 19.10 itibarıyla dünkü kapanışa oranla yüzde 5,88’lik sert bir yükseliş kaydederek 114,54 dolara ulaştı.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 105,43 dolardan işlem gördü. Fiyatlardaki bu ani sıçramanın ana tetikleyicisi, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) stratejik petrol sanayi bölgesi Fuceyra’ya düzenlenen İHA saldırısı oldu.
İran kaynaklı olduğu iddia edilen saldırı sonrası bölgedeki petrol tesislerinde yangın çıkarken, sivil savunma ekiplerinin müdahalesi sürüyor. Bu gelişme, küresel arz güvenliğine dair endişeleri zirveye taşıyarak piyasalarda panik alımlarına neden oldu.
Hürmüz Boğazı’nda askeri hareketlilik: Özgürlük Projesi devrede
Petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekleyen bir diğer kritik gelişme ise ABD ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerilimi oldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgedeki ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla "Özgürlük Projesi"ni başlattığını duyurdu. Operasyon kapsamında 15 bin askeri personelin görev alacağı açıklanırken, İran tarafı bu hamleyi "ateşkes ihlali" olarak nitelendirdi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD donanmasının bölgeye yaklaşması halinde hedef alınacağını yinelerken, bu restleşme petrol ticaretinin en kritik boğum noktası olan Hürmüz Boğazı’nda kalıcı bir tıkanıklık riskini doğurdu.
OPEC+ üretim artışına rağmen arz endişeleri dinmiyor
Arz tarafındaki jeopolitik riskler fiyatları tırmandırırken, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiklerinden oluşan OPEC+ grubunun hamlesi fiyatlardaki yükselişi sınırlı da olsa dengelemeye çalışıyor. Grup, haziran ayı itibarıyla üretimi günlük 188 bin varil artırma kararı aldı. Ancak piyasa uzmanları, bölgedeki savaş tamtamlarının etkisiyle bu üretim artışının arz kesintisi riskini tam olarak telafi edemeyeceği görüşünde birleşiyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol miktarı dünya toplam sıvı yakıt tüketiminin yaklaşık %20'sine tekabül ediyor. Uzmanlar, bölgedeki gerilimin sıcak çatışmaya evrilmesi durumunda petrol fiyatlarının kısa vadede 125-130 dolar bandını test edebileceği konusunda uyarıyor. Piyasalardaki bir sonraki kritik eşik, 7 Haziran’da yapılacak olan yeni OPEC+ toplantısı olacak.
