Kastamonu’da yetişen ve Osmanlı mutfağının vazgeçilmez meyvelerinden olan coğrafi işaretli üryani eriğinin hasadına başlandı. Türkiye’de sadece Kastamonu il merkezinde ve Daday ilçesinde yetişen üryani eriği, içerdiği antioksidan maddelerden dolayı sağlıklı yaşam meyveleri arasında ilk sıralarda yer alıyor.
Coğrafi işaret belgesiyle tescillenen bu endemik bitki türü, magnezyum, potasyum, demir ve B grubu vitaminleri açısından zengin bir içeriğe sahip. Vücudu hastalıklara karşı koruyan flavonoidler içermesiyle de dikkat çeken üryani eriği, şeker oranının düşük olması nedeniyle diyabet ve obezite sorunu olanlar tarafından rahatlıkla tüketilebiliyor.
İşleme ve kullanım alanları
Kastamonu’nun Halife köyünde ve Daday ilçesinde hasadına başlanan erik, ağaçtan toplandıktan sonra kabuğu soyularak kurutuluyor. Üryani eriği, pestil, hoşaf ve eğşi (içecek) yapmak için de kullanılabiliyor. Kastamonu Üniversitesi tarafından yapılan araştırmalarla üryani eriğinin kansere karşı vücuda direnç kazandırdığı da belgelendi.
Harita Yüksek Mühendisi Feza Tiryaki, üryani eriğinin işlem yöntemini anlatırken, "Sıcak su, soğuk su eşliğinde her gün dolaşılarak olgunlaşanlar toplanır. Eriklerin en güzelleri kurutma tahtalarında bekletilir. 15 günlük bir işlem sürecinin ardından raf ömrü 2-3 yıl olan ürünler elde edilir" dedi.
Sindirim ve sağlık üzerindeki faydaları
Tiryaki, üryani eriğinin sindirim sistemine mükemmel şekilde iyi geldiğini belirterek, "Kabızlık, şişkinlik sorunlarına çözüm oluyor. Buna birçok kişi şahitlik etmiştir. Ayrıca kansere karşı da direnç arttırıcı etkisi var" şeklinde konuştu. Üryani eriği Daday menşeili bir ürün; yalnızca bu bölgede yetişiyor. Tiryaki, talebin karşılanabileceğinden daha az üretim yapıldığını da vurgulayarak, "Herkes kendi ihtiyacını karşılayacak kadar üretim yapmalı" dedi.
Tiryaki, üryani eriğinin kabukları üzerinde de araştırmalar yaptıklarını ve bunların çay olarak tüketim imkânlarını araştıracaklarını ifade etti. Melahat Gökmen, Eylül ayında toplayarak işledikleri üryani eriğinin çok değerli olduğunu ve bu yıl bol ürün elde ettiklerini belirtti.
Mürüvvet Sefer, üryani eriğinden birçok ürün yaptıklarını ve kabukları atmadan kurutarak çay olarak tükettiklerini de sözlerine ekledi.
SADECE KASTAMONU'DA YETİŞEN OSMANLI MUTFAĞININ DA VAZGEÇİLMEZ MEYVELERİNDEN COĞRAFİ İŞARET BELGELİ ENDEMİK BİTKİ TÜRÜ OLARAK KABUL EDİLEN ÜRYANİ (ALA) ERİĞİNİN HASADINA BAŞLANDI.
