Çağdaş sanatçı Artem Martis, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında Antalya’da sergilenmek üzere "What We Don’t See" (Görmediklerimiz) adlı anıtsal bir heykel tasarladı. Buzdağının su altında kalan görünmeyen kütlesinden ilham alan eser, iklim krizinin yalnızca yüzeyde fark edilen sonuçlarının ötesine odaklanarak izleyiciyi alışılmış bakış açısını tersine çevirmeye davet ediyor.
Ters piramit formu ve modüler geri dönüşüm mühendisliği
Altı metre yüksekliğinde ve yaklaşık beş metre çapında inşa edilen enstalasyon, 26 ton endüstriyel atık cam ile 5 ton paslanmaz çeliğin bir araya getirilmesiyle toplam 31 ton ağırlığa ulaştı. Tamamen ileri dönüşüm prensibiyle hayata geçirilen yapıda, buzdağının su altında genişleyen hacmini simgeleyen ters piramit formu için özel bir paslanmaz çelik taşıyıcı sistem kurgulandı. Böylece iç kısımda yer alan görünmeyen çelik strüktür, eserin hem statik dengesini sağlayan mühendislik çözümü hem de kavramsal anlatısının temel parçası haline geldi.
Enstalasyonun altı metre yüksekliğindeki dış kabuğu, her biri ortalama 70 ila 80 kilogram ağırlığında olan 360 bağımsız modüler bloktan meydana geliyor. Binlerce atık cam parçasının katmanlar halinde birleştirilmesiyle oluşturulan yüzey, gün ışığıyla etkileşime girerek farklı açılardan değişen yansımalar ve görsel derinlikler yaratıyor.
Sökülebilir mimari ve endüstriyel camın karbon ayak izi
Sürdürülebilirlik yaklaşımını atık malzemelerin sanatsal üretimine dahil etmenin ötesine taşıyan projede, hem cam kabuk hem de paslanmaz çelik iskelet tamamen sökülerek farklı mekanlarda yeniden kurulabilecek modüler bir mimariyle tasarlandı. Endüstriyel cam üretiminde hurda ve atık camın (kullet) hammadde olarak geri kazanılması, sıfırdan cam üretimine kıyasla eritme fırınlarındaki enerji tüketimini ve karbon salımını önemli ölçüde düşürürken, Martis'in bu malzemeyi sökülebilir bir yapıda kullanması eserin yaşam döngüsü boyunca sıfır atık ilkesini korumasını sağlıyor.
Atık camı anıtsal bir sanat eserine dönüştürerek iklim krizinin görünmeyen ekolojik etkilerine dikkat çeken "What We Don’t See", sergi alanındaki ziyaretçileri "Gördüklerimiz, gerçeğin ne kadarı?" sorusuyla baş başa bırakıyor.
