Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yol denetimleri sırasında kolluk kuvvetleri veya yetkili birimlerce düzenlenen ticari araç tutanakları üzerinden yürütülen idari para cezası süreçlerinde mevzuat değişikliğine gitti.
Daha önce ticari taksi, dolmuş, servis ve yük taşımacılığı yapan araçların denetimlerinde araç sahibinin beyanları doğrudan esas alınarak geriye dönük sigortasız işçi çalıştırma cezası ve resen tescil işlemi uygulanıyordu. Yayımlanan yeni genelgeyle birlikte, kolluk tutanakları tek başına idari yaptırım gerekçesi olmaktan çıkarıldı.
Yeni usule göre, denetimlerde tespit edilen sürücülerin çalışma ilişkisini kanıtlamak amacıyla doğrudan ceza tebliğ edilmeyecek.
Sosyal güvenlik denetmenleri ve müfettişler sahaya inerek işletme kayıtlarını, şoför ile ruhsat sahibi arasındaki fiili bağı, çalışma sürelerini ve kira sözleşmelerini yerinde inceleyecek. Somut bir iş sözleşmesi ya da bağımlılık ilişkisi tespit edilmediği sürece araç sahiplerine otomatik olarak idari para cezası kesilmeyecek.
Araçlarını üçüncü kişilere kiralayan veya basit usulde vergilendirilen esnaf, yeni düzenlemeyle birlikte noter onaylı kira sözleşmelerini, banka ödeme dekontlarını ve vergi kayıtlarını denetim birimlerine ibraz ederek haksız cezalardan muaf tutulabilecek. İnceleme neticesinde gerçekten sigortasız çalışan istihdam ettiği kanıtlanan işverenler hakkında ise yasal ceza ve prim tahakkuk süreçleri işletilmeye devam edecek.
5510 sayılı Kanun kapsamındaki asgari ücret katı cezalar ve itiraz yolu
Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatına göre, sigortasız işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenlere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesi kapsamında her bir bildirim eksikliği için asgari ücretin katları tutarında ağır idari para cezası kesiliyor; bir yıl boyunca sigortasız çalıştırıldığı varsayılan tek bir çalışan için uygulanan toplam yaptırım tutarı yüz binlerce lirayı bulabiliyor. Otomatik ceza modelinin sonlandırılmasıyla, mülk sahiplerinin gerçeğe aykırı tutanaklar nedeniyle karşılaştığı haksız mali yükün ve iş mahkemelerindeki dava yoğunluğunun azaltılması hedefleniyor.
