Yapılan düzenlemeyle esnaf odalarının fiyat tarifesi yetkisi yeniden tanımlandı. Özellikle temel gıda ürünleri arasında yer alan simit ve ekmek için belirlenen fiyat tarifelerinde, artık tek başına oda kararı yeterli olmayacak. Yönetmelik kapsamında, ilgili odaların hazırladığı tarife teklifleri Ticaret Bakanlığı’nın görüşüne sunulacak.
Bu adım, fiyat artışlarının keyfi şekilde yapılmasının önüne geçmeyi ve ülke genelinde fiyat istikrarını güçlendirmeyi hedefliyor. Yeni sistemle birlikte, fiyat tarifeleri belirlenirken yalnızca maliyet artışları değil, makroekonomik dengeler de dikkate alınacak.
Simit ve Ekmek Fiyatlarına Zam İçin Bakanlık Görüşü Şartı
Yönetmelikte yer alan maddeye göre, simit ve ekmek fiyatlarına zam yapılabilmesi için öncelikle oda yönetim kurulu tarafından detaylı bir tarife talebi hazırlanacak. Bu talepte maliyet unsurları, gerekçeler ve fiyat artışının nedenleri açık şekilde yer alacak. Hazırlanan dosya, Ticaret Bakanlığı’na iletilecek.
Bakanlığın görüşü olumlu olursa, fiyat tarifesi ilk toplantıda oda meclisinin onayına sunulacak. Olumsuz görüş verilmesi halinde ise süreç farklı bir aşamaya taşınacak.
Ticaret Bakanlığı Olumsuz Görüş Verirse Ne Olacak?
Eğer Ticaret Bakanlığı, sunulan yeni fiyat tarifesine olumsuz görüş bildirirse, ilgili esnaf odası uzlaşma komisyonunu yeniden toplamak zorunda olacak. Bu komisyon, zam talebini daha geniş bir çerçevede ele alarak yeni bir tarife oluşturacak.
Uzlaşma komisyonunun devreye girmesiyle birlikte fiyat belirleme süreci sadece esnafın talepleriyle sınırlı kalmayacak, kamu yararı da doğrudan gözetilecek.
Uzlaşma Komisyonu Hangi Kriterleri Dikkate Alacak?
Yönetmelikte, uzlaşma komisyonunun değerlendirme yaparken esas alacağı kriterler net şekilde sıralandı. Buna göre komisyon;
Tarifenin uygulanacağı bölgenin sosyo-ekonomik durumu
Güncel maliyetler ve ortalama kâr marjları
Orta Vadeli Program kapsamında belirlenen enflasyon hedefleri
ışığında karar verecek. Böylece simit ve ekmek fiyat artışlarının, genel ekonomik hedeflerle çelişmemesi sağlanacak.
Zam Oranı Enflasyonu Geçemeyecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, fiyat artışlarının enflasyonu geçemeyecek olması. Yönetmelik açık şekilde, bu iki temel üründe yapılacak zamların, OVP’de yer alan enflasyon hedefleriyle uyumlu olması gerektiğini vurguluyor.
Bu kural sayesinde hem tüketicinin alım gücünün korunması hem de esnafın maliyet artışlarının makul düzeyde karşılanması amaçlanıyor.
Tarifeler Azami Fiyatı Gösterecek
Belirlenen fiyat tarifeleri, zorunlu ve bağlayıcı nitelik taşıyacak. Odalar, tarifeleri serbest bırakamayacak veya tarife vermekten kaçınamayacak. Yönetmelikte yer alan hükme göre, tarifelerde belirtilen fiyatlar azami hadleri gösterecek.
Bu da esnafın belirlenen fiyatın üzerinde satış yapamayacağı, ancak daha düşük fiyat uygulayabileceği anlamına geliyor. Tarifeler, uzlaşma komisyonu kararının ilgililere tebliğiyle ya da başvuru süresinin tamamlanmasıyla yürürlüğe girecek.
Ticaret Bakanlığı’ndan “En Makul Fiyat” Vurgusu
Konuya ilişkin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, düzenlemenin temel amacına dikkat çekildi. Açıklamada, tacir ve sanayiciler ile tüketiciler arasında denge gözetildiği belirtilerek, başta ekmek olmak üzere temel gıda maddelerine halkın en makul fiyatlarla ulaşabilmesi için çalışmaların sürdüğü ifade edildi.
Bakanlık, bu yeni uygulamanın hem piyasa dengesini koruyacağını hem de fahiş fiyat artışlarının önüne geçeceğini vurguladı.
Yeni Düzenleme Kimleri Etkileyecek?
Hayata geçirilen bu düzenleme, doğrudan esnaf odalarını, fırıncıları, simit üreticilerini ve milyonlarca tüketiciyi ilgilendiriyor. Özellikle temel gıda harcamalarının bütçedeki payı düşünüldüğünde, simit ve ekmek fiyatlarına getirilen bu kontrol mekanizması, ekonomik gündemin önemli başlıklarından biri haline gelmiş durumda.
Yeni sistemle birlikte fiyat artışları daha şeffaf, denetlenebilir ve öngörülebilir bir yapıya kavuşacak.
