İkinci el araç piyasasında kilometresi düşürülmüş otomobillerle tüketicileri mağdur eden satıcılar için yargı sınırları yeniden çizildi. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, ikinci el otomobil alım satımında sıklıkla karşılaşılan kilometre sahtekarlıklarında "alıcı da muayene kayıtlarını sorgulasaydı" denilerek dosyaların kapatılamayacağına hükmetti. Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay, satıcının hileli eyleminin "basit yalan" sayılarak takipsizlik kararı verilmesini hukuka aykırı bularak kararı bozdu.
olayın başlangıcı
Olay, biriktirdiği birikimiyle 65 bin kilometrede olduğu beyan edilen bir otomobili satın alan tüketicinin, satış sonrasında aracın gerçek kilometresinin 251 bin olduğunu öğrenmesiyle başladı. Satıcı firmayla yaptığı görüşmelerden sonuç alamayan vatandaş, cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulundu. Ancak savcılık, alıcının kilometresini kendisinin de denetleyebileceğini ve olayın hukuki uyuşmazlık (ayıplı mal) kapsamında kaldığını belirterek kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi.
Sulh Ceza Hakimliğinin de itirazı reddetmesi üzerine Adalet Bakanlığı devreye girdi ve dosya Yargıtay’a taşındı.
"Alıcının denetim olanağı satıcının hilesini ortadan kaldırmaz"
Yargıtay 11. Ceza Dairesi yaptığı değerlendirmede, otomobil alım satımlarında kilometrenin düşürülmüş olmasının basit bir kontrolle anlaşılıp anlaşılamayacağının teknik bilirkişi raporuyla saptanması gerektiğine dikkat çekti. Mahkeme, olayda eksik soruşturma yürütüldüğünü belirterek şu unsurların incelenmesinin zorunlu olduğunu kaydetti:
Araç muayene istasyonundan geçmiş dönem muayene kayıtlarının temin edilmesi
Satış günü aracı inceleyen ekspertiz yetkilisinin beyanlarına başvurulması
Aracın suç tarihindeki gerçek piyasa değerinin tespiti
Kilometre müdahalesinin basit bir incelemeyle fark edilip edilemeyeceğine dair teknik bilirkişi incelemesi yapılması
Kararda, "Müştekinin denetim olanağının varlığından söz edilerek şüphelinin eyleminin basit yalan seviyesinde kaldığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır" denilerek Sulh Ceza Hakimliği kararı oy birliğiyle bozuldu.
İkinci el otomobil pazarında şeffaflık ve güven, ticari ilişkilerin temel taşını oluşturur. Vatandaşların birikimlerini güvence altına almak adına ekspertiz süreçlerine duyulan güven kadar, iddiaların üzerine adli makamlarca titizlikle gidilmesi de büyük önem taşır. Yargıtay'ın bu kararı, alıcının üzerindeki denetim yükümlülüğünü sınırlandırırken, satıcının beyan ettiği bilgilerin doğruluğundan doğrudan sorumlu tutulması gerektiğini netleştiren önemli bir hukuki güvencedir.
