Emekli maaşlarına 5 aşamalı model geliyor iddiası gündemdeki yerini korurken, milyonlarca emekli “Sıfır zam alabilirler mi?” sorusuna yanıt arıyor. SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş’ın değerlendirmeleri, mevcut maaş odaklı sistem yerine gelir ve ihtiyaç odaklı yeni sistem hazırlığı yapıldığına işaret etti. Özellikle kök maaş, hane geliri ve yaşam maliyeti kriterlerinin öne çıkacağı modelde bazı emekliler için sıfır zam ihtimali konuşuluyor. 2026 Temmuz sonrası için işaret edilen düzenleme, emeklilik sisteminde köklü bir dönüşüm anlamına gelebilir.
Emekli Maaşlarına 5 Aşamalı Model Nedir, Gelir ve İhtiyaç Odaklı Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
İddialara göre hükümet, emekli aylıklarını belirlerken yalnızca maaş tutarını esas alan yapıdan uzaklaşarak gelir ve ihtiyaç odaklı yeni sisteme geçmeyi planlıyor. Bu çerçevede, maaş miktarından çok haneye giren toplam gelir ve yaşam standardı belirleyici olacak.
Beş aşamalı model üzerinde durulurken, sistemin temel amacı sosyal yardımları tek çatı altında toplamak ve destekleri daha hedefli hale getirmek. 2019’da yaklaşık 800 bin kişinin emekli aylığı aldığı belirtilirken, bugün bu sayının 5 milyona ulaşması, bütçe dengeleri açısından yeni arayışları beraberinde getirdi. Primini yüksekten yatıranlarla düşükten yatıranlar arasındaki farkın kapanması ise tartışmaların merkezinde yer alıyor.
Yeni yaklaşımda, emekli maaşı tek başına yeterli kriter sayılmayacak. Hanedeki kişi başına düşen gelir, taşınmaz varlığı ve yaşanılan şehirdeki yaşam maliyeti gibi unsurlar birlikte değerlendirilecek.
Dağınık Sosyal Yardımlar Tek Sistem Olacak, SGK ve Aile Bakanlığı Verileri Birleşecek
Modelin ilk adımı, belediyeler, vakıflar ve bakanlıklar tarafından ayrı ayrı yürütülen sosyal yardımların tek bir sosyal yardım haritasında toplanması. Böylece kimlerin hangi destekten yararlandığı merkezi bir sistem üzerinden görülebilecek.
Ayrıca SGK ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerinin entegre edilmesi planlanıyor. Maaş sistemi ile sosyal destek mekanizması aynı veri havuzunda buluşacak. Gelir sınırının altında kalan haneler sistem tarafından otomatik tespit edilerek bütçeden ek destek sağlanabilecek.
Bu adımın, hem mükerrer yardımları önlemesi hem de gerçekten ihtiyaç sahibi olan emeklilere daha hızlı ulaşılması hedefleniyor.
Maaş Değil Hane Geliri Esas Alınacak: Aynı Kök Maaş Alan Herkes Aynı Zam mı Alacak?
Gelir ve ihtiyaç odaklı yeni sistemin en dikkat çeken yönü, maaş yerine hane gelirinin esas alınması. Örneğin 12 bin 500 TL maaş alıp üç evi olan bir emekli ile aynı maaşı almasına rağmen kirada yaşayan ve başka geliri bulunmayan bir emekli aynı kapsamda değerlendirilmeyecek.
Bu durum, kök maaş üzerinden yapılan zam hesaplamalarını da doğrudan etkileyecek. Hükümetin temel kriterinin hanedeki kişi başına düşen gelir olacağı ifade ediliyor. Böylece yalnızca emekli aylığına bakılarak artış yapılması dönemi geride kalabilir.
Özellikle eşlerin her ikisinin de emekli maaşı aldığı hanelerde toplam gelir yüksek kabul edilebileceğinden, ek destek mekanizmasından yararlanma ihtimali düşebilecek.
Nakit Destek Dönemi ve Yaşam Maliyetine Göre Tamamlama Modeli
Beş aşamalı modelin bir diğer ayağı ise ayni yardımların azaltılarak nakit destek dönemine geçilmesi. Kömür veya gıda kolisi gibi yardımlar yerine, desteklerin önemli bölümünün karta yüklenen nakit şeklinde verilmesi planlanıyor. Böylece emekli, ihtiyacını kendi önceliğine göre belirleyebilecek.
Yaşam maliyetine göre tamamlama sistemi de gündemde. En düşük emekli maaşı ile yaşanılan şehirdeki ortalama giderler arasındaki fark hesaplanacak. Büyükşehirlerde kira desteği, fatura yardımı ve sosyal konut projeleri gibi uygulamalar devreye alınabilecek.
Bu yaklaşım, özellikle kirada oturan ve tek geliri emekli aylığı olan vatandaşlar için gelir artışı anlamına gelebilir.
Kök Maaşı 11-13 Bin TL Olanlar Sıfır Zam Alabilirler mi? 2026 Temmuz Kritik
En çok merak edilen başlık ise kök maaşı düşük olanların durumu. Halen 20 bin TL taban maaş alan ancak kök maaşı 11-13 bin TL seviyesinde bulunan emekliler için sıfır zam riski gündeme geldi.
İddialara göre 2026 Temmuz’dan itibaren tartışma, “Kök maaş ne kadar?” sorusundan çok “Hane geliri yaşam sınırının altında mı?” sorusuna odaklanacak. Eğer enflasyon farkı kök maaşı 20 bin TL’nin üzerine taşımadığı sürece, bu gruptaki emekliler taban maaş üzerinden ödeme almaya devam edebilir. Bu da belirli bir süre zam artışı yansımaması anlamına gelebilir.
Ancak kirada oturma, hanede başka gelir bulunmaması ve çocuk sayısı gibi kriterler doğrultusunda ek sosyal destek sağlanabileceği belirtiliyor.
