Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mayıs ayı verilerini mercek altına alarak üretici ve market arasındaki devasa fiyat farklarına dikkat çekti. Bayraktar, girdi maliyetlerindeki yıllık artışların üreticiyi zorladığını vurguladı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mayıs ayına ilişkin tarımsal ekonomi verilerini kamuoyuyla paylaştı. Üretici ve market arasındaki fiyat uçurumunun derinleştiğini belirten Bayraktar, özellikle meyve ve sebze grubundaki fiyat değişimlerinin hem üreticiyi hem de tüketiciyi doğrudan etkilediğini ifade etti.
Fiyat makasının en çok açıldığı ürün elma oldu
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre, Mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı rekor seviyelere ulaştı. Listenin başında yüzde 388,5’lik farkla elma yer aldı. Üreticiden 18 lira 75 kuruşa çıkan elma, market raflarında 91 lira 59 kuruşa kadar yükseldi. Elmayı sırasıyla havuç, kabak, fındık ve marul takip etti. Bu ürünlerdeki fiyat farkları 3 ile 4 kat arasında değişkenlik gösterdi.
Piyasalarda arz ve talep dengesi değişti
Mayıs ayında marketlerdeki fiyat hareketliliğini değerlendiren Bayraktar, 36 ürünün 22'sinde artış yaşandığını belirtti. Kuru soğan, yüzde 44,7’lik artışla markette fiyatı en çok yükselen ürün olurken, sivri biber yüzde 54,3’lük düşüşle listenin diğer ucunda yer aldı. Üretici tarafında ise arz sıkıntısı fiyatları yukarı çeken temel faktör oldu. Özellikle İç Anadolu’daki stokların tükenmesi ve yeni hasat döneminin henüz başlaması, soğan ve patates fiyatlarındaki yükselişin ana nedeni olarak gösterildi.
Girdi maliyetlerinde yıllık artış yükü
Üreticinin belini büken girdi maliyetlerindeki yıllık değişimler ise alarm veriyor. Bayraktar, gübre ve yem fiyatlarındaki artışın sürdürülebilir tarımı tehdit ettiğine işaret etti. Son bir yıllık verilere bakıldığında, amonyum sülfat gübresindeki artış yüzde 85,4’ü bulurken, amonyum nitrat gübresinde bu oran yüzde 82,2 seviyesinde gerçekleşti.
Mazot fiyatlarında aylık bazda yüzde 7,3’lük bir gerileme yaşansa da, yıllık bazda yüzde 43,6’lık artış üreticinin üzerindeki maliyet baskısının devam ettiğini kanıtlıyor. Elektrik ve tarım ilacı gibi temel kalemlerdeki yıllık artışlar ise sırasıyla yüzde 25,1 ve yüzde 27,8 olarak kayıtlara geçti. Bayraktar, bu maliyet kalemlerinin dengelenmesi için acil önlemler alınması gerektiğini vurguladı.
