Karadeniz’e paralel uzanan Trabzon’da sınırlı düz alan ve artan nüfus, şehirleşmenin yönünü değiştirdi. Uzun yıllar sahil bandında yoğunlaşan konut yerleşimi, artık yamaçlara doğru tırmanıyor. Yomra–Ortahisar–Akçaabat hattı ana konut aksı haline gelirken, yeni proje sayısındaki düşüş sıfır daire stokunu daralttı. Bu tablo, Trabzon’da konut fiyatlarının 6–7 milyon TL’nin üzerine çıkmasına neden oldu.
Trabzon’da Konut Yerleşimi Neden Sahilden Yamaçlara Kaydı ve Yomra–Ortahisar–Akçaabat Hattı Nasıl Ana Aks Oldu?
Trabzon’un coğrafi yapısı, şehirleşmenin sınırlarını belirleyen en önemli unsur olarak öne çıkıyor. Kuzeyde Karadeniz, güneyde ise hızla yükselen topoğrafya yer alıyor. Bu doğal yapı, düz alanların sınırlı kalmasına yol açarken, artan nüfus baskısıyla birlikte yerleşim modeli değişti.
Bir dönem sahil şeridi boyunca gelişen yapılaşma, artık yüksek kesimlere doğru yöneliyor. Doğuda Yomra, merkezde Ortahisar ve batıda Akçaabat ilçeleri arasında şekillenen hat, kentin ana konut omurgası haline geldi.
Bu üçlü aks, hem ulaşım bağlantıları hem de mevcut altyapı imkanları nedeniyle tercih ediliyor. Ancak sahil bandındaki genişleme kapasitesinin daralması, yeni konut alanlarının eğimli arazilere kaymasına neden oldu. Bu durum şehir siluetini değiştirirken, yapılaşma biçimini de dönüştürüyor.
Özellikle Çukurçayır, Boztepe, Kaşüstü, Söğütlü ve Yıldızlı gibi bölgelerde geçmiş yıllarda yoğun şantiye faaliyetleri görülürken, bugün aynı hareketlilikten söz etmek zor.
Sıfır Daire Stoku Neden Azaldı, Trabzon’da İkinci El Konut Satışları Neden Arttı?
Kentte yeni proje sayısındaki düşüş, sıfır daire stokunu ciddi şekilde daralttı. Büyük ölçekli inşaat projelerinin sınırlı kalması, piyasadaki yeni konut arzını azaltırken mevcut konutların değerini yükseltti.
Sektör verilerine göre son aylarda el değiştiren taşınmazların büyük bölümünü ikinci el konutlar oluşturdu. Üstelik bu konutların bir kısmı 20–30 yıllık binalardan oluşuyor. Yeni projelerin azlığı, piyasada rekabeti sınırlarken fiyatların yukarı yönlü hareket etmesine zemin hazırladı.
Trabzon İnşaatçılar ve Emlakçılar Odası Başkanı Ayhan Taflan, kentte hareketli bir alım satım döneminin yaşanmadığını belirtiyor. Taflan’a göre, sıfır daire sayısının düşüklüğü fiyatları doğrudan etkiliyor. Arzın sınırlı olması, mevcut konutların daha kıymetli hale gelmesine yol açıyor.
Yeni imar alanlarının açılmaması ve 18. madde uygulamalarının yeterince yapılmaması da konut üretimini yavaşlatan faktörler arasında gösteriliyor.
Trabzon’da Konut Fiyatları Neden 6–7 Milyon TL’nin Üzerine Çıktı?
Bölgede konut fiyatlarının 6–7 milyon TL’den başlayarak yukarı doğru seyrettiği belirtiliyor. Vatandaşların “Fiyatlar düşer mi?” sorusuna sektör temsilcileri net yanıt veriyor: Mevcut koşullarda düşüş beklenmiyor.
İnşaat maliyetlerindeki artış, arsa fiyatlarının yükselmesi ve diğer gider kalemlerinin çoğalması, satış fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Firmalar, projeleri tamamladıklarında satış fiyatlarını o günün ekonomik şartlarına göre belirlemek zorunda kalıyor.
Arz-talep dengesi de fiyatları belirleyen temel unsurlardan biri. Arsa üretimi yapılmadıkça ve yeni projeler devreye girmedikçe talebin karşılanması zorlaşıyor. Bu durum özellikle merkezi lokasyonlarda fiyatları daha da yukarı taşıyor.
Şehrin güneyinde yeni yapılaşma alanlarının açılması gerektiği yönündeki görüşler de bu noktada önem kazanıyor. Rekabet ortamı oluşmadığı sürece fiyatların dengelenmesinin zor olduğu ifade ediliyor.
Yeni İmar Alanları Açılmazsa Trabzon Konut Piyasasında Ne Olur?
Sektör temsilcilerine göre Trabzon’da şu anda “doğru düzgün bir şantiye” bulunmuyor. Geçmişte adeta şantiye alanına dönüşen bölgelerde bugün aynı yoğunluk yaşanmıyor.
Yeni imar alanlarının devreye alınmaması, hem sıfır daire stokunu sınırlıyor hem de şehirleşmenin kontrollü ilerlemesini zorlaştırıyor. Eğilim, mevcut alanlarda değer artışı yönünde devam ediyor.
Yomra–Ortahisar–Akçaabat hattı ana konut aksı olmaya devam ederken, yamaçlara doğru kayan yerleşim modeli şehrin gelecekteki planlamasında belirleyici olacak.
Uzmanlar, fiyat artışının önüne geçebilmek için arsa üretiminin artırılması ve planlı yapılaşmanın desteklenmesi gerektiği görüşünde. Aksi halde Trabzon’da konut fiyatlarının mevcut seviyelerin altına inmesi kısa vadede mümkün görünmüyor.
