Küresel enerji piyasaları, ABD ile İran arasında tırmanan askeri ve diplomatik gerilimle adeta barut fıçısına döndü. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran yönetiminin diplomasi masasına dönmemesi halinde ülkenin stratejik enerji tesislerini ve ulaşım altyapısını tamamen hedef alacağına yönelik sert açıklamaları, petrol fiyatlarında yukarı yönlü sert dalgalanmaları beraberinde getirdi. Yaşanan bu jeopolitik şok, Brent petrolün varil fiyatını hızlı bir şekilde 85 dolar sınırının üzerine taşıdı.
Uluslararası vadeli işlemlerde Brent petrolün varil fiyatı, haftanın kritik seanslarında 87,55 dolara kadar tırmandıktan sonra günü 84,73 dolar bandında dengeledi. Ancak yeni günün ilk işlem saatlerinde alımların yeniden hız kazanmasıyla Brent petrol, yüzde 0,7’lik bir artış kaydederek 85,30 dolara yerleşti. Aynı dakikalarda ABD hafif petrolü (WTI) ise 79,66 dolardan alıcı bularak küresel yükseliş trendine eşlik etti.
Trump'tan "Enerji Altyapısı" Tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, katıldığı televizyon programında İran'a yönelik askeri stratejilerini açıkça ortaya koyarak gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Tahran yönetimini son dönemde oldukça ağır darbelerle yıprattıklarını belirten Trump, İran kıyı şeridindeki kritik noktaların sürekli baskı altında tutulduğunu ifade etti. ABD Başkanı, "Masaya oturup uzlaşmayı kabul etmedikleri takdirde, bu gece ve önümüzdeki geceler boyunca saldırılarımız sürecek. Direnmeye devam ederlerse, tüm enerji santrallerini ve stratejik köprülerini yerle bir edeceğiz" diyerek en radikal senaryoların masada olduğunu vurguladı.
Trump ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden almayı planladığı %20 oranındaki geçiş vergisinden vazgeçebileceğini, bunun yerine bölgedeki Körfez ülkeleriyle geniş kapsamlı yeni ticaret ve yatırım anlaşmaları imzalamaya yöneleceklerini açıkladı.
İslamabad Mutabakatı Fiilen Sona Erdi
ABD'nin askeri harekat sinyalleri ve deniz ablukası girişimlerine Tahran cephesinden yanıt gecikmedi. İran Dışişleri Başkan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Washington’ın tek taraflı baskı araçları ve deniz ticaret yollarını kapatma teşebbüslerinin bölgedeki tüm diplomatik zeminleri tahrip ettiğini savunarak, taraflar arasındaki istikrarı korumayı amaçlayan "İslamabad Mutabakatı"nın fiilen yürürlükten kalktığını ilan etti.
100 Dolar mı, Yoksa 75 Dolar mı?
Enerji analistleri ve piyasa uzmanları, mevcut fiziksel petrol arzının küresel talebi karşılamak için şimdilik yeterli düzeyde olduğunu belirtse de jeopolitik risk priminin fiyatlara dahil olmaya başladığına dikkat çekiyor. Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş emniyetinin tehlikeye girmesi ya da İran'ın ham petrol ihracat kanallarına yönelik yeni ambargoların devreye girmesi halinde, petrol fiyatlarında hızlı bir ralli kaçınılmaz görünüyor.
Olası bir askeri müdahaleyle enerji altyapılarının zarar görmesi durumunda Brent petrolün kısa sürede yeniden 100 dolar seviyesini test edebileceği öngörülüyor. Buna karşın, tarafların diplomatik kanalları canlandırması ve boğazdaki seyrüsefer güvenliğinin garanti altına alınması senaryosunda ise fiyatların hızla gevşeyerek 75-80 dolar bandına çekilebileceği tahmin ediliyor.
Stok Verilerinde Beklenti Altında Düşüş
Fiyatların seyrinde makroekonomik veriler de önemli bir rol oynamaya devam ediyor. Amerikan Petrol Enstitüsü (API) tarafından paylaşılan öncü verilere göre, ABD'nin ticari ham petrol stokları geçtiğimiz hafta 564 bin varil azaldı. Piyasalardaki genel beklenti ise stoklarda 2 milyon 700 bin varillik çok daha keskin bir düşüş yaşanacağı yönündeydi. Sektör temsilcileri ve yatırımcılar, piyasaya daha net bir yön çizecek olan resmi stok verileri için ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) açıklayacağı raporu bekliyor.
Brent petrolde teknik grafikler incelendiğinde, yukarı yönlü hareketlerde 85,94 dolar seviyesi direnç noktası olarak önemini korurken, olası geri çekilmelerde ise 84,82 dolar seviyesinin güçlü bir destek bölgesi olarak çalışacağı öngörülüyor.
