Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merakla beklenen eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini kamuoyuna duyurdu. Açıklanan verilerle birlikte son bir ay içerisinde etiquette fiyatı en çok yükselen ve gerileyen maddeler netlik kazandı. Sonbaharın gelişi ve eğitim sezonunun başlamasıyla birlikte harcama kalemlerindeki hareketlilik enflasyon sepetine doğrudan yansıdı.
Okulların açıldığı eylül döneminde zam şampiyonu eğitim harcamaları arasından çıktı. Diğer yandan tarımsal ürünlerdeki rekolte artışı ve sezon değişimleri bazı gıda kalemlerinde hissedilir indirimleri beraberinde getirdi. Tüketicilerin günlük yaşam maliyetlerini doğrudan etkileyen ulaşım, enerji ve gıda ürünlerindeki son durum sayısal verilerle ortaya kondu.
Eylülde En Çok Zamlanan Ürün Hangisi Oldu?
TÜİK verilerine göre eylül ayında fiyatı en fazla artan kalem yüzde 25,79'luk yükselişle yükseköğretim eğitimi oldu. Üniversite harçları ve özel üniversite ücretlerindeki adjustment adımları, bu alanı listenin en üst sırasına taşıdı. Eğitim sektöründeki maliyet artışları sadece ders ücretleriyle sınırlı kalmayarak diğer hizmet alanlarına da dalga dalga yayıldı.
Yeni akademik yılın başlamasıyla birlikte kampüs yaşamını ilgilendiren diğer hizmetlerde de belirgin artışlar kaydedildi. Taze tropikal meyveler ile okul yurtları ve üniversite konaklama imkanları, zam listesinde üst sıralarda yer alarak öğrenci bütçelerini zorlayan temel unsurlar arasında sayıldı.
TÜİK Eylül Ayı En Çok Fiyatı Artan Maddeler Listesi
Eylül ayında zam oranlarıyla öne çıkan maddeler incelendiğinde, okul sezonunun etkisi net bir şekilde göze çarpıyor. Eğitimin yanı sıra ulaşım, akaryakıt ve temel gıda ürünlerinde yaşanan yükselişler dikkat çekiyor.
Aylık bazda fiyatı en çok yükselen ürünler ve değişim oranları şu şekilde sıralandı:
Yükseköğretim eğitimi: %25,79 artış
Taze hurma, incir ve tropikal meyveler: %23,31 artış
Yatılı okullar ve üniversite konaklama hizmetleri: %19,99 artış
Okul servis ücretleri: %16,04 artış
Motorin (mazot): %12,93 artış
Margarin: %12,23 artış
Benzin: %11,55 artış
Dijital yayın ve görsel-işitsel abonelik hizmetleri: %10,30 artış
Kömür ve kömür briketi: %9,84 artış
Yakacak odun ve pelet: %8,48 artış
Akaryakıt fiyatlarındaki yukarı yönlü seyir, hem bireysel araç sahiplerinin hem de toplu taşıma ve nakliye sektörünün giderlerini tırmandırdı. Yaklaşan kış mevsimi öncesinde ısınma amaçlı kullanılan odun ve kömür gibi katı yakıtlarda da artış grafiği gözlendi.
Eylül Ayında En Çok Hangi Ürün Ucuzladı?
Fiyatı en çok artan grupların aksine, bazı gıda ve ulaşım kalemlerinde tüketicinin yüzünü güldüren düşüşler yaşandı. Geçen ayın zam şampiyonları arasında bulunmayan taze narenciye grubu, eylülde en fazla ucuzlayan ürün kategorisi olarak kayıtlara geçti.
Hasat döneminin etkisiyle pazarlardaki bolluk, taze meyve ve sebze fiyatlarına indirim olarak yansıdı. Yaz sezonunun sona ermesiyle birlikte turizm ve yolcu taşımacılığı alanındaki talep düşüşü de bilet fiyatlarında geri çekilmeleri beraberinde getirdi.
TÜİK Verilerine Göre Eylülde Fiyatı En Çok Düşen Ürünler
Mutfak alışverişinde ve seyahat harcamalarında rahatlama sağlayan ürünlerin başında yaş meyve ve sebzeler geldi. Özellikle hava yolu taşımacılığındaki sezon sonu indirimleri dikkat çeken bir diğer gelişme oldu.
Eylül ayında fiyatı en fazla gerileyen seçilmiş maddeler ve düşüş oranları şöyle gerçekleşti:
Taze turunçgiller: %24,41 azalış
Taze veya soğutulmuş diğer sebzeler: %17,62 azalış
Taze diğer meyveler: %13,12 azalış
Hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı: %12,96 azalış
Yumrulu sebzeler (patates, soğan vb.): %11,78 azalış
Sürücüsüz araç kiralama hizmetleri: %9,22 azalış
Taze ve dondurulmuş balık çeşitleri: %8,89 azalış
Sert ve yumuşak çekirdekli taze meyveler: %8,41 azalış
Hava yolu ile yurt içi yolcu taşımacılığı: %6,80 azalış
Taze veya soğutulmuş yeşil baklagiller: %6,61 azalış
Denizlerde av yasağının kalkmasıyla tezgahları süsleyen taze balıklar ve bahçe ürünlerindeki bolluk, sonbaharın ilk ayında gıda enflasyonunu dengeleyen ana unsurlar olarak öne çıktı. Dış hat ve iç hat uçak biletlerindeki düşüş ise tatil sezonunun kapanmasıyla birlikte ulaşım harcamalarını rahatlattı.
