Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı mayıs ayına ilişkin dış ticaret endekslerini yayımladı. Verilere göre, ihracat ve ithalat birim değer endeksleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14,2 yükselirken, ticaretin miktar tarafında ise belirgin bir daralma yaşandı.
Özellikle enerji ürünlerindeki yüksek fiyat artışı, dış ticaret endekslerinde dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
İhracat birim değer endeksi yükselişini sürdürdü
Mayıs ayında ihracat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 14,2 artış gösterdi.
Alt sektörler incelendiğinde;
- Gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 8,8,
- Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 11,3,
- Yakıt ürünlerinde yüzde 52,5,
- Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayisinde ise yüzde 12 oranında artış kaydedildi.
Özellikle yakıt kalemindeki yükseliş, genel endeks üzerinde belirleyici rol oynadı.
İthalatta da benzer tablo oluştu
İthalat birim değer endeksi de mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 yükseldi.
Alt kalemlerde;
- Gıda, içecek ve tütünde yüzde 2,4 düşüş,
- Yakıt ürünlerinde yüzde 49 artış,
- Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 4,3 artış,
- İmalat sanayisinde ise yüzde 6,4 yükseliş gerçekleşti.
Bu veriler, ithalat maliyetlerinde özellikle enerji kaynaklı fiyat baskısının sürdüğünü ortaya koydu.
Ticaret miktarında çift haneli gerileme
Fiyat artışlarına rağmen ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 20,8 azaldı.
Söz konusu dönemde;
- Gıda, içecek ve tütünde yüzde 16,
- Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 19,9,
- Yakıtlarda yüzde 20,6,
- İmalat sanayisinde yüzde 21,4 oranında düşüş yaşandı.
İthalat miktar endeksi de benzer şekilde yüzde 21,8 geriledi.
Alt gruplarda;
- Gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2,
- Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 6,9,
- Yakıtlarda yüzde 3,8,
- İmalat sanayisinde ise yüzde 23,1 oranında azalış görüldü.
Mevsim etkisinden arındırılmış veriler farklı sinyal verdi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi nisandaki 146 seviyesinden mayısta yüzde 1,2 artışla 147,7'ye yükseldi.
Buna karşılık takvim etkilerinden arındırılmış yıllık verilerde ihracat miktar endeksi geçen yılın mayıs ayına göre yüzde 5,5 gerileyerek 154,1 olarak hesaplandı.
İthalat tarafında ise mevsim etkilerinden arındırılmış miktar endeksi nisan ayındaki 123,4 seviyesinden mayısta yüzde 6 düşüşle 116'ya indi.
Takvim etkilerinden arındırılmış yıllık verilere göre ithalat miktar endeksi ise yüzde 10 azalarak 120,3 seviyesinde gerçekleşti.
Dış ticaret haddinde sınırlı yükseliş
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranıyla hesaplanan dış ticaret haddi mayıs ayında 89,6 olarak belirlendi.
Geçen yılın aynı döneminde 89,5 seviyesinde bulunan endeks böylece 0,1 puanlık sınırlı bir artış gösterdi. Bu veri, ihracat ve ithalat fiyatları arasındaki dengenin büyük ölçüde korunduğunu ortaya koydu.
