Türkiye genelinde faaliyet gösteren 101 biyogaz ve 97 çöp gazı (deponi) tesisi, ülkenin yenilenebilir gaz stratejisinde kritik bir role sahip. Biyoyakıt ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yatırımcıları Derneği (BİYOYATDER) tarafından sunulan "Küresel Enerji Krizi ve Türkiye'nin Biyometan Çıkış Stratejisi-COP31 Vizyonu" raporuna göre, bu tesislerin teknik altyapılarının biyometan üretimine uygun hale getirilmesi planlanıyor.
Organik atıkların işlenmesiyle elde edilen biyogazın karbondioksit, nem ve hidrojen sülfür gibi unsurlardan arındırılarak zenginleştirilmesi sonucu üretilen biyometan, doğrudan doğal gaz kalitesine ulaşıyor. Bu dönüşüm sayesinde özellikle ağır lojistik ve sanayi sektörlerinde fosil yakıtlara olan bağımlılığın kademeli olarak azaltılması öngörülüyor. Sektör Projeksiyonuna göre yerli biyometan üretiminin 2030'da 3 milyar, 2035'te 5 milyar ve 2040'ta ise 10 milyar metreküpe çıkarılması hedefleniyor.
Emisyon Azaltımı ve Avrupa Birliği Ticaretine Katkısı
Tarımsal ve hayvansal atıkların açık alanlarda depolanması, karbondioksite kıyasla 27 kat daha zararlı olan metan gazının atmosfere salınmasına yol açıyor. Atıkların biyogaz tesislerine yönlendirilmesiyle çevre kirliliği kaynağında önleniyor. Halihazırda yılda 10 milyon ton organik atığı işleyen 101 lisanslı biyogaz tesisi, yıllık 18 milyon ton karbon emisyonunun önüne geçiyor. Mevcut tüm tesislerin tam kapasiteyle biyometana dönüştürülmesi durumunda ise bu rakamın yıllık 30 milyon ton seviyesine ulaşacağı hesaplanıyor.
Bio-CNG ve Bio-LNG formlarıyla lojistik sektöründe yakıt olarak kullanılması planlanan biyometan, Türkiye'nin enerji ithalatı faturasını hafifletmenin yanı sıra ihracatçılar için de stratejik bir kalkan işlevi görecek. Yeşil dönüşüm sayesinde, Avrupa Birliği ile yürütülen ticari ilişkilerde Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kaynaklı olası ek gümrük maliyetlerinin minimuma indirilmesi amaçlanıyor.
Sektörü İvmelendirecek Teşvik ve Alım Garantisi Önerileri
Biyometan yatırımlarının hız kazanması için finansal öngörülebilirliğin şart olduğuna dikkat çeken BİYOYATDER Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Direkci, YEKDEM kapsamında sektöre yönelik yeni destek mekanizmalarının hayata geçirilmesini talep ediyor. Direkci, tarımsal ve hayvansal atık tabanlı biyometan üretimi için en az 12 yıllık alım garantisi verilmesi gerektiğini savunuyor.
Önerilen modelde, alım fiyatının megavatsaat başına 60 avro taban seviyesinden başlatılması ve her yıl Euro Bölgesi enflasyon oranında güncellenmesi yer alıyor. Bununla birlikte, gerekli teknik standartları karşılayan biyometan üreticilerine, ürettikleri gazı serbest piyasada doğrudan satma ya da ihraç etme hakkı tanınmasının yatırımları artıracağı vurgulanıyor.
