SGK, denetimlerde gelişmiş yazılım sistemleri ve çapraz kontrol mekanizmaları kullanıyor. Özellikle nitelikli personelin resmi kayıtlarda asgari ücretli gibi bildirilmesi sistem üzerinden analiz ediliyor.
Denetmenler yalnızca bordro incelemesiyle yetinmiyor. Banka hesap hareketleri, kredi kartı harcamaları ve işyerindeki diğer çalışanların ifadeleri de inceleme kapsamında değerlendiriliyor. Banka hesabına yatırılan asgari ücret dışında, düzenli olarak aynı tarihlerde elden ya da havale/EFT yoluyla ödeme yapıldığının tespit edilmesi durumunda bu işlem “ücret gizleme” olarak kabul ediliyor.
Geriye Dönük 5 Yıllık İşlem
Denetimler sonucunda maaşın eksik bildirildiğinin belirlenmesi halinde, SGK zaman aşımı süresi olan geriye dönük 5 yıl için işlem başlatıyor. Eksik yatırılan primler yasal faiziyle birlikte tahsil ediliyor.
Ayrıca her bir ay ve belge için asgari ücretin katları tutarında idari para cezası uygulanıyor. Usulsüzlük tespit edilen işyerleri, devletten aldıkları sigorta prim teşviklerini kaybediyor ve yasaklı duruma düşebiliyor.
Çalışanlara Uyarı
Uzmanlar, maaşının bir kısmını elden alan çalışanların uzun vadede hak kaybı yaşayabileceğini belirtiyor. Elden maaş uygulamasının çalışanlar açısından çeşitli sonuçları bulunuyor.
Primlerin asgari ücret üzerinden yatırılması, emeklilik döneminde daha düşük maaş alınmasına yol açabiliyor. İşten çıkarılma durumunda kıdem ve ihbar tazminatları, bankaya yatırılan resmi ücret üzerinden hesaplanıyor. Resmi gelir düşük göründüğü için kredi ve kredi kartı limitlerinde de sınırlamalar yaşanabiliyor.
e-Devlet ve İhbar Hattı
Çalışanlar, e-Devlet sistemi üzerinden “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” sayfasını kontrol ederek primlerinin hangi tutar üzerinden yatırıldığını görebiliyor. Eksiklik tespit edilmesi halinde ALO 170 hattı üzerinden ihbarda bulunma hakkı bulunuyor.
SGK’nın başlattığı denetim sürecinin, kayıt dışı ücret uygulamalarının önüne geçilmesi amacıyla sürdürüleceği bildirildi.
