Finansal Sistemde Dijital Devrim: Yabancılara Uzaktan Kimlik Tespiti Dönemi Başladı
Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında, finansal kurumların müşteri edinim süreçlerinde köklü bir değişikliğe gidildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği’nde Yapılan Değişiklik, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, Türk vatandaşı olmayan kişilerin Türkiye'deki yükümlü kuruluşlar nezdinde uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olabilmesinin önünü açıyor.
Söz konusu tebliğ, uluslararası standartlara uyum sağlarken, finansal güvenliği de en üst düzeye çıkarmayı hedefliyor.
Çipli Pasaport ve Yakın Alan İletişimi (NFC) Zorunluluğu
Yeni uygulamayla birlikte, yabancı uyruklu gerçek kişilerin kimlik doğrulama süreçleri teknolojik altyapılarla güvence altına alınıyor. Uzaktan kimlik tespiti yapılabilmesi için ilgili kişinin Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarına uygun ve Yakın Alan İletişimi (NFC) özelliğine sahip bir pasaport kullanması şart koşuluyor.
Süreç, sadece bu alanda özel eğitim almış uzman personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla yürütülecek. Görüşme sırasında, pasaportun yongasında (çipinde) yer alan biyometrik ve kimlik bilgileri, fiziksel belgedeki verilerle dijital olarak eşleştirilecek. Eğer NFC teknolojisiyle bu doğrulama sağlanamazsa, uzaktan dijital iş ilişkisi kesinlikle kurulamayacak. Ayrıca görüşme esnasında kişinin ve belgesinin anlık görüntüleri de kayıt altına alınacak.
Adresini Kanıtlayamayana Para Transferi ve Nakit Çekim Yok
Sistemin suistimal edilmesini önlemek amacıyla güvenlik önlemleri finansal hareketlere de yansıtıldı. Uzaktan kimlik tespitiyle sisteme dahil olan yabancı müşterilerin beyan ettikleri adres bilgileri, en geç üç ay içinde sıkı bir denetimden geçirilecek.
Adres teyidi; yerleşim yeri belgesi, son üç aya ait abonelik gerektiren bir fatura (elektrik, su, doğalgaz vb.), kamu kurumu belgeleri veya ilgili ülkenin güvenilir kamu veri tabanları üzerinden risk bazlı analizlerle yapılacak. Bu adres teyidi eksiksiz şekilde tamamlanana kadar, müşterilerin hesaplarından para transferi yapmasına veya nakit çekmesine izin verilmeyecek.
Riskli Ülkelere Kısıtlama ve MASAK'a Düzenli Raporlama
Yeni düzenleme kapsamında müşteri kabul edecek olan kurumlar, risk yönetimi prosedürlerini en üst seviyeye çıkarmakla yükümlü kılındı. Finansal kuruluşlar, "riskli" kategoride değerlendirdikleri ülkelerin vatandaşlarını, uzaktan pasaport kontrolü yöntemiyle müşteri olarak kabul edemeyecek. Kurumlar, sistemin devreye girmesinden itibaren bir ay içinde aldıkları tüm tedbirleri ve oluşturdukları rehberleri MASAK’a bildirmek zorunda olacak. Ayrıca, bu yöntemle kabul edilen yabancı müşterilere ilişkin istatistiki veriler, üçer aylık dönemler halinde düzenli olarak MASAK’a raporlanacak.
Vergi Mükellefiyeti ve İlk Hesap Hareketlerinde Sıkı Takip
Dijital süreçlerle sisteme dahil olan yabancıların, süreç içerisinde Türk vatandaşlığı kazanması veya Türkiye’de vergi mükellefi olması durumunda, yeni kimlik kartı örnekleri ya da vergi kimlik numaraları elektronik ortamda alınarak mevcut hesap bilgileriyle anında ilişkilendirilecek.
Güvenlik zincirinin son halkası olarak, uzaktan açılan hesapların aktivasyonu için müşterinin yurt içi veya yurt dışındaki bir banka hesabından ya da kendi adına kayıtlı kredi/banka kartından ilk para transferini yapması zorunlu olacak. Bu hesaplara yalnızca kişinin yurt dışındaki kendi adına açılmış hesaplarından para gönderilebilecek ve hesaptan çıkışlar da yine sadece kişinin kendi yurt dışı hesaplarına yapılabilecek.
