Brüksel’den Yeni Enerji Hamlesi
Avrupa Birliği, Rusya’dan kalan doğalgaz ithalatını tamamen sonlandırmayı hedefleyen yeni bir yol haritası açıklamaya hazırlanıyor. Ancak bağlayıcı yaptırımların olmaması, mevcut sözleşmelerin feshi konusunda hukuki zorluklar yaratıyor.
ABD’den Barış Baskısı, Avrupa’dan Enerji Baskısı
Bu adım, ABD’nin Moskova üzerinde Ukrayna savaşı konusunda barış anlaşması baskısını artırdığı bir döneme denk geliyor. Olası bir barış süreci, Rus enerji kaynaklarına yönelik yaptırımların gevşetilmesini gündeme getirebilir.
Rus Gazı Hâlâ Sistemde
AB ülkeleri, Rusya’dan hâlen %19 oranında doğalgaz tedarik ediyor. Bu miktar, özellikle TürkAkım boru hattı ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarıyla sürdürülüyor. AB’nin 2027’ye kadar Rus yakıtından tamamen vazgeçme hedefi bulunuyor.
Mücbir Sebep” Tartışmalı Bir Yol
AB Komisyonu, şirketlerin mevcut kontratları "mücbir sebep" (force majeure) gerekçesiyle feshetmesini sağlayacak yasal yolları inceliyor. Ancak uzmanlar, bu gerekçenin hukuken zayıf olduğuna dikkat çekiyor. Zira Rusya, sözleşme yükümlülüklerini teslimat açısından büyük oranda yerine getirmeyi sürdürüyor.
En Etkili Yol: Yaptırım Kararı
Uzmanlara göre Rus gazını sonlandırmanın en etkili ve sağlam yolu, birlik çapında yaptırım uygulamak. Ancak bu karar için 27 üye ülkenin oy birliği gerekiyor. Slovakya ve Macaristan, Rusya ile olan siyasi ve ticari bağları nedeniyle bu adımı engelleyen başlıca aktörler arasında.
Gazprom ile Milyar Euroluk Hukuk Savaşları
Gazprom ve Avrupalı şirketler arasında, savaş sonrası bozulan kontratlar nedeniyle açılan davaların toplamı yaklaşık 18,5 milyar euroyu (21 milyar dolar) bulmuş durumda. Bu anlaşmalarda yer alan "al ya da öde" (take-or-pay) maddesi, alım yapılmasa bile %95’e kadar ödeme yükümlülüğü getiriyor.
