Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi ile OMÜ Tarih Topluluğu iş birliğinde, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla "Tarihsel Süreçte Cumhuriyet ve Kazanımları" başlıklı konferans düzenlendi.
Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan programda, 29 Ekim’in bağımsızlık iradesini simgelediğini belirten OMÜ Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nazlı Murzioğlu şu ifadeleri kullandı:“Üniversiteler ve akademik kurumlar olarak görevimiz, tarihsel mirasımızı bilimsel bir anlayışla ele almak, sorgulamak ve gelecek kuşaklara aktarmaktır. Cumhuriyet, geçmişten devraldığımız bir miras olduğu kadar geleceğe karşı taşıdığımız büyük bir sorumluluktur.”
Konferansta konuşan OMÜ Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serpil Sürmeli, Mondros Mütarekesi ardından başlayan işgal sürecinde Türk milletinin hukuk zemininde örgütlendiğini ve Müdâfaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurulduğunu anlattı. İzmir’in işgalinin bağımsızlık mücadelesindeki dönüm noktası olduğunu ifade eden Sürmeli, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıyla başlayan sürecin Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas kongreleriyle milli iradeyi güçlendirdiğini kaydetti.
Misak-ı Milli’nin kabulü, İstanbul’un işgali ve 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılması aşamalarını ele alan Prof. Dr. Sürmeli, Lozan Antlaşması ile bağımsızlığın uluslararası düzeyde tescillendiğini belirtti. Mustafa Kemal Paşa’nın 22 Eylül 1923’te Avusturyalı gazeteci Hans Lazar’a verdiği mülakatta "cumhuriyet" ifadesini kullanması ve İkdam gazetesi muhabiri Meczî Sadrettin Sayman’ın haberi yayımlaması üzerinden basının rolüne dikkat çekti.
Cumhuriyet’in 29 Ekim 1923’te ilan edilmesiyle yeni yönetim biçiminin resmiyet kazandığını ifade eden Prof. Dr. Sürmeli, rejim anlayışına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:“Cumhuriyet bir fazilet rejimidir; kız çocuklarımıza bu ismi koyarız. Cumhuriyet bir erdem rejimidir; erkek çocuklarımıza bu ismi koyarız. Cumhuriyet hem fazilet hem erdem rejimi olarak milletin kendi iradesiyle kurduğu, kamusal olan ve doğrudan kamunun ta kendisi olan bir değerdir.”Program, Prof. Dr. Serpil Sürmeli’ye teşekkür belgesi takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekiminin ardından tamamlandı.