Konut sahibi olma hayali kuran milyonlarca kişi için kredi cephesinden önemli bir karar çıktı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun son düzenlemesiyle birlikte konut kredilerinde limitler yükseltildi ancak beklenen faiz indirimi ve vade uzatımı hayata geçirilmedi. Mevcut faiz oranlarıyla yüksek bedelli konutlarda aylık taksitler 262 bin liranın üzerine çıktı.
İlk evini alacaklara faiz umudu karşılık bulmadı
Uzun süredir ilk evini alacaklara yönelik düşük faizli ve uzun vadeli kredi beklentisi gündemdeydi. Ancak alınan kararla bu beklenti boşa çıktı. Yeni düzenlemede faiz oranlarında bir indirim yapılmazken, kredi vadelerinde de herhangi bir uzatma yoluna gidilmedi. Buna karşın kredi limitlerinin yükseltilmesi dikkat çekti.
İlk ve ikinci el ayrımı kaldırıldı, üst sınır 20 milyon lira oldu
Düzenlemenin en önemli başlıklarından biri, konut kredilerinde ilk ve ikinci el ayrımının kaldırılması oldu. Buna göre, ekspertiz değerine bağlı olarak 20 milyon liraya kadar konutlar için kredi kullanılabilecek. Kredi tutarı ise konutun enerji sınıfına göre değişiklik gösteriyor.
Enerji sınıfı kredi tutarını doğrudan etkiliyor
Konut kredilerinde enerji kimlik belgesi artık belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Ekspertiz değeri 1 milyon lira olan bir konutta, A ve B enerji sınıfı için 900 bin liraya kadar kredi kullanılabiliyor. C sınıfındaki konutlarda bu tutar 800 bin liraya, enerji sınıfı bulunmayan konutlarda ise 700 bin liraya düşüyor.
Faiz yüzde 2,49, geri ödeme katlanıyor
Mevcut piyasa koşullarında en düşük konut kredisi faizi yüzde 2,49 seviyesinde bulunuyor. Bu oranla 120 ay vadeli 900 bin liralık bir kredinin aylık taksiti 23 bin 645 lira olurken, toplam geri ödeme 2 milyon 837 bin lirayı aşıyor. Üst segmentte ise tablo çok daha çarpıcı. Ekspertiz değeri 20 milyon lira olan bir konut için kullanılan 10 milyon liralık kredinin aylık taksiti 262 bin 732 liraya, toplam geri ödemesi ise 31,5 milyon liraya ulaşıyor.
Gelir belgesi krediye erişimin anahtarı
Kredi kullanmak isteyenlerin gelir durumu da belirleyici olmaya devam ediyor. Bankalar, aylık taksit tutarının hane gelirinin yaklaşık yarısını aşmamasını esas alıyor. Örneğin 100 bin lira maaşı olan bir kişi için azami taksit tutarı 50 bin lira olarak hesaplanıyor. Evli çiftlerde ise toplam hane geliri dikkate alındığı için erişilebilen kredi tutarı artabiliyor.
Enerji Kimlik Belgesi uyarısı: Başvuru öncesi mutlaka kontrol edin
Uzmanlar, kredi başvurusu yapmadan önce konutun Enerji Kimlik Belgesi’nin mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor. e-Devlet üzerinden kolayca sorgulanabilen bu belge, kullanılabilecek kredi tutarını doğrudan etkiliyor. Beklenenden daha düşük bir enerji sınıfı çıkması durumunda kredi planı bozulabiliyor ve vazgeçilen başvurular nedeniyle ekspertiz ücreti ödenmiş oluyor.
Neden faiz indirimi ve vade uzatımı yapılmadı?
Ekonomi yönetiminin temel gerekçesi dezenflasyon süreci. Konut kredilerinde faizlerin sert şekilde düşürülmesi veya vadelerin uzatılması, konuta erişimi artırarak fiyatlarda hızlı yükseliş riskini beraberinde getiriyor. Bu durumun kira fiyatlarını da tetiklemesinden endişe ediliyor. Ayrıca Merkez Bankası politika faizini kademeli olarak düşürmeye başlasa da bankaların kısa vadede yüzde 1 seviyelerine yakın konut kredisi sunmasının zor olduğu ifade ediliyor.
Son düzenleme, krediye erişim limitlerini genişletse de yüksek faiz ortamında aylık taksitlerin ulaştığı seviyeler, konut almayı düşünenler için hesapların yeniden yapılmasını zorunlu kılıyor.
