Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ait küresel askeri harcama verilerini içeren raporu yayımladı. Devam eden bölgesel savaşlar ve tırmanan jeopolitik risklerin gölgesinde, dünya genelindeki askeri harcamalar 2 trilyon 887 milyar dolarla tüm zamanların rekorunu kırdı. Üst üste 11 yıldır artış gösteren harcamalarda en büyük payı yeni nesil teknolojik mühimmatlar, insansız sistemler ve füze savunma ağları oluşturdu.
Türkiye'nin yerli savunma sanayii atılımı rakamlara yansıdı
Raporda en dikkat çekici yükselişlerden birine imza atan Türkiye, savunma harcamalarını 30 milyar dolara çıkararak küresel listede 18. sıraya yerleşti. 2016 yılına oranla %94 gibi devasa bir artış yaşayan Türkiye'nin bütçe profilinde yerli savunma sanayiine yapılan yatırımlar ana lokomotif oldu.
Özellikle sınır ötesi operasyonların maliyetleri ve savunma sanayiini desteklemek için kurulan özel fonlara aktarılan payın %25 oranında artması, Türkiye'nin askeri kapasitesini artırma stratejisindeki kararlılığı gösterdi. Toplam harcamanın %22'sinin doğrudan yerli üretimi fonlayan sistemlere aktarılması, "tam bağımsız savunma" vizyonunun bir yansıması olarak değerlendirildi.
ABD'de düşüş, Çin'de 31 yıllık istikrar
Dünyanın askeri süper gücü ABD, 2025 yılında beklenmedik bir tabloyla karşılaştı. Ukrayna'ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin Kongre engeline takılması sebebiyle ABD'nin harcamaları %7,5 oranında azalarak 954 milyar dolara geriledi.
Öte yandan, ABD'nin en büyük rakibi Çin, askeri modernizasyonunu son 31 yıldır aralıksız sürdürüyor. Bütçesini %7,4 artırarak 336 milyar dolara çıkaran Pekin yönetimi, son 10 yılda savunma bütçesini %62 oranında büyüterek küresel güç dengesini Asya lehine çevirmeye devam etti.
Bölgesel gerilim hatları: Tayvan ve Japonya rekor kırdı
Asya ve Okyanusya bölgeleri (Orta Doğu hariç), 681 milyar dolarlık harcamayla küresel pastanın %24'ünü oluşturdu. Bu bölgedeki hareketliliğin nedenleri ise raporda net bir şekilde ortaya kondu:
Tayvan: Çin ile yaşanan egemenlik krizi nedeniyle %14'lük artışla 18,2 milyar dolara çıkarak 1988'den bu yana en keskin yükselişini yaşadı.
Japonya: Pasifik'teki tehditlere karşı bütçesini 62,2 milyar dolara çıkararak 1958 yılından bu yana GSYH'ye oranla en yüksek seviyesine ulaştı.
Hindistan: Pakistan gerilimi ve hava kuvvetleri yatırımlarıyla bütçesini 92,1 milyar dolara yükseltti.
2026'ya Doğru Yeni "Silahlanma Çağı"
27 Nisan 2026 itibarıyla dünya, Soğuk Savaş sonrasındaki en yoğun silahlanma dönemlerinden birini yaşıyor. SIPRI verileri, askeri harcamaların artık sadece büyük güçlerin değil, orta ölçekli güçlerin (Türkiye, Japonya, Polonya gibi) de hayati bir önceliği haline geldiğini kanıtlıyor.
Özellikle Türkiye’nin yerli savunma fonlarına ayırdığı devasa pay, 2026 yılındaki bölgesel denklemlerde (Doğu Akdeniz, Kafkasya ve Afrika) Ankara’nın elini daha da güçlendirecek bir "yumuşak güç ve sert güç kombinasyonu" sunuyor. ABD'deki bütçe gerilemesi bir "yorgunluk" olarak mı yoksa "stratejik bir duraklama" olarak mı kalacak, bunu 2026 sonunda göreceğiz.
