Ekranların sevilen bilgi yarışması "Beyaz’la Joker", bu kez yarışmacıların gündelik yaşamda karşılaşabileceği, basit gibi görünen ancak dikkat gerektiren bir soruyla izleyiciyi sınadı. Yarışmanın 50 bin TL’lik sorusunda, gün sayma mantığıyla düşünmeyi gerektiren şu soru yöneltildi:
"Salı gidip on iki gün sonra memlekete döneceğim diyen birinin memleket hasreti hangi gün dinecektir?"
İlk bakışta kolay gibi görünen bu soru, aslında haftanın günleriyle yapılan işlemsel düşünme yeteneğini test ediyor. Günlük hayatta sıkça karşılaşılan, “kaç gün sonra hangi gün olur” gibi hesaplamalar doğru yapılmadığında kafa karışıklığına yol açabiliyor.
Sorunun doğru cevabı: Pazar.
Salı’dan itibaren 12 gün sonra hangi gün olur, nasıl hesaplanır?
Haftanın günleri döngüseldir. 7 günde bir döngü tamamlanır ve aynı güne geri dönülür. Soruyu çözmek için yapılması gereken işlem oldukça basittir:
Başlangıç günü: Salı
Eklenen gün sayısı: 12
Haftanın gün sayısı: 7
Yöntem 1 – Kademeli Sayma:
Salı’dan itibaren 7 gün sayıldığında yine Salı gününe ulaşılır. Geriye 12 - 7 = 5 gün kalır. Salı’dan itibaren 5 gün daha sayıldığında:
Çarşamba (1)
Perşembe (2)
Cuma (3)
Cumartesi (4)
Pazar (5)
Sonuç: Pazar günü
Yöntem 2 – Modüler Matematik (Hafta Döngüsü):
12 günü 7’ye bölelim:
12 ÷ 7 = 1 tam hafta
Kalan: 5
Salı’ya 5 gün eklediğimizde yine Pazar günü elde edilir.
Bu yöntem, günleri ezberlemeye gerek kalmadan sayısal bir döngüyle çözüme ulaşmanın en doğru yollarından biridir.
Gün sayma hesapları neden kafa karıştırır?
Haftanın günlerini hesaplarken sık yapılan hataların başında ilk günü sayıp saymama konusu gelir. Bazı kişiler Salı’yı “1. gün” olarak sayarken, bazıları ertesi günü sayarak işlem yapar. Bu fark, sonucu değiştirebilir.
Ancak doğru yöntem, şu şekilde ilerlemelidir:
“Salı gidip 12 gün sonra döneceğim” diyorsa, Salı günü sayılmaz, ertesi gün 1. gün kabul edilir.
Böylece Salı + 12 gün = Pazar günü dönüş anlamına gelir.
Gün hesabı yaparken dikkat edilmesi gerekenler
Başlangıç günü sayılmaz. İlk adım, ertesi günle başlar.
7 günde bir aynı gün tekrar eder. Bu nedenle 7’nin katı kadar gün eklendiğinde değişiklik olmaz.
Kalanlı bölme işlemiyle kalan gün sayısı, başlangıç gününe eklenir.
Haftanın günleri sırasıyla ezberlenmiş olmalıdır:
Pazartesi – Salı – Çarşamba – Perşembe – Cuma – Cumartesi – Pazar
Örnek: Perşembe günü yola çıkılırsa ve 10 gün sonra dönülecekse:
10 ÷ 7 = 1 hafta + 3 gün → Perşembe + 3 gün = Pazar
Beyaz’la Joker yarışmasındaki bu soru neden dikkat çekti?
Görünüşte basit olan bu soru, izleyicinin dikkat, işlem yeteneği ve gündelik matematik becerisiyle doğrudan bağlantılıydı. Bu tür sorular, yarışmacıyı bilgiyle değil, günlük hayatın içinde sıklıkla karşılaşılan küçük zihinsel testlerle sınar.
Ayrıca bu soru sayesinde izleyiciler;
Gün saymayı öğrenmiş oldu
Hangi yöntemle kolay çözüme ulaşabileceklerini fark etti
Modüler matematik (kalanlı bölme) yöntemini pratik bir şekilde deneyimledi
Gün hesaplamaları hangi alanlarda önemli rol oynar?
Günlük yaşamda gün hesaplama, sadece tatil dönüşü ya da seyahat planlarıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda:
Kargo ve teslimat süresi hesaplamalarında
Resmi evrak teslimlerinde (örneğin 10 iş günü sonra)
Sınav tarihleri ve kayıt işlemlerinde
Doğum günü, özel gün planlamalarında
İlaç kullanım takvimlerinde
gibi birçok alanda hızlı ve doğru hesaplama yapabilmek büyük kolaylık sağlar.
Bu tür hesaplamalar ilkokul düzeyinde öğretilse de, gerçek yaşamda birçok kişi işlem hatası yapabilmekte. Bu da, yarışmadaki gibi görünenin ötesinde bilgi gerektiren bir konuya dönüşüyor.
