Sivas’ın manevi simgelerinden biri olarak anılan Abdülvahhab Gazi, yüzyıllardır hem tarihçilerin hem de ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. 731 yılında Bizans’a karşı verilen mücadelede şehit düştüğü belirtilen gazi dervişin hayatı ve türbesinin hikâyesi, bugün hâlâ merak ediliyor. Yukarı Tekke’de kayalıkların üzerinde yer alan kabri ise şehrin en dikkat çeken ziyaret noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Peki Abdülvahhab Gazi kimdir ve hayatı neden bu kadar önemli?
Abdülvahhab Gazi kimdir ve 731 yılında nasıl şehit oldu?
Tarih araştırmacısı ve yazar İbrahim Denizli’nin aktardığı bilgilere göre Abdülvahhab Gazi, Battal Gazi’nin silah arkadaşlarından biri olarak biliniyor. 8’inci yüzyılda Anadolu’ya yönelik fetih hareketlerine katılan gazi dervişler arasında yer aldığı ifade ediliyor. 731 yılında Bizans ordusuna karşı yapılan savaşta şehit düştüğü belirtilen Abdülvahhab Gazi’nin ismi, Sivas ile özdeşleşmiş durumda.
“Gazi” unvanı, sadece bir savaşçı kimliğini değil; aynı zamanda Allah yolunda mücadele eden bir alpereni işaret ediyor. Ata binen, kılıç kuşanan ve inancı uğruna mücadele eden bir Allah dostu olarak tanımlanan Abdülvahhab Gazi, bu yönüyle hem tarihî hem de tasavvufi bir kimlik taşıyor.
Sivas Yukarı Tekke’deki Abdülvahhab Gazi Türbesi’nin sırrı nedir?
Sivas kent merkezinde, halk arasında Yukarı Tekke olarak bilinen bölgede yer alan türbe, Akkaya adı verilen kayalığın üzerinde bulunuyor. Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde de Sivas’tan ve Abdülvahhab Gazi’den söz edildiği biliniyor. Bu durum, türbenin asırlardır bilinen ve ziyaret edilen bir mekân olduğuna işaret ediyor.
Rivayetlere göre Abdülvahhab Gazi’nin naaşı, şehadetinin ardından uzun süre kumlar altında kaldı. Savaşın Soğuk Çermik civarında gerçekleştiği, cenazesinin ise Mısmılırmak deresi boyunca sürüklendiği anlatılıyor. Yıllar sonra Allah dostu bir kişinin rüyasında yerinin bildirilmesi üzerine, kumların arasından çıkarılarak Akkaya Tepesi’ne defnedildiği ifade ediliyor. Ardından buraya bir türbe ve cami inşa edildi.
Abdülvahhab Gazi’nin hayatı ve manevi önemi neden Sivas için bu kadar değerli?
Sivas, “evliyalar şehri” olarak anılıyor ve şehir genelinde birçok türbe bulunuyor. Abdülvahhab Gazi’nin kabri ise bu manevi mirasın en önemli sembollerinden biri kabul ediliyor. Şehir halkı tarafından sık sık ziyaret edilen türbe, yalnızca tarihî bir mekân değil; aynı zamanda bir ilim ve irfan merkezi olarak görülüyor.
Uzun yıllar tekke olarak hizmet veren cami, 1970’li yıllarda yeniden inşa edildi. Türbenin hemen yanında Abdülvahhab Gazi Camii yer alıyor. Ziyaretçiler, sandukanın bulunduğu bölümde dua ederken, caminin içinde farklı tarihî kabirlerle de karşılaşıyor.
Abdülvahhab Gazi Türbesi’nde kimlerin kabri bulunuyor?
Yukarı Tekke’deki ziyaret alanı sadece Abdülvahhab Gazi’nin kabrinden ibaret değil. Caminin iç kısmında, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğullarından Beyazıt’ın çocukları olduğu belirtilen Osman, Orhan ve Abdullah’ın kabirleri de yer alıyor. Bu durum, mekânın tarihî değerini daha da artırıyor.
Hem Sivas’ta yaşayanlar hem de şehir dışından gelen ziyaretçiler, Abdülvahhab Gazi Türbesi’ni önemli bir durak olarak görüyor. Özellikle dini günlerde ve özel zamanlarda türbeye ilginin arttığı gözlemleniyor.
Abdülvahhab Gazi kimdir sorusu neden hâlâ araştırılıyor?
Aradan geçen yaklaşık 13 asra rağmen Abdülvahhab Gazi kimdir sorusu, internet aramalarında sıkça karşılaşılan başlıklar arasında yer alıyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri, onun hem tarihî bir şahsiyet hem de halk inancında güçlü bir manevi figür olması.
731 yılında Bizans’a karşı verilen mücadelede şehit düştüğü belirtilen bu alperenin hayatı, menkıbelerle ve sözlü anlatımlarla günümüze taşındı. Sivas Yukarı Tekke’deki türbesinin sırrı ve mucizevi defin süreci ise merakı daha da artırıyor.
Bugün Abdülvahhab Gazi’nin hayatı, yalnızca bir tarih anlatısı olarak değil; aynı zamanda Anadolu’nun İslamlaşma sürecinin sembollerinden biri olarak değerlendiriliyor. Sivas’ın siluetine hâkim kayalık üzerinde yer alan türbe, hem geçmişi hem de inancı bir arada yaşatan önemli bir miras olarak varlığını sürdürüyor.
