Milli Savunma Bakanlığı tarafından askerlik görevini yerine getirmek üzere sevk edilecek yükümlülere yapılan "askerî yol ve iaşe bedeli" ödemesi, halk arasında bilinen adıyla askerlik yol parası, birçok yükümlünün araştırma konusu haline geldi. Yol masrafı ve yemek bedeli, birliğine teslim olacak asker adaylarının, ulaşım giderlerini karşılaması amacıyla devlet tarafından karşılanmakta. Peki, askerlik yol parası nasıl alınır, hesaplama nasıl yapılır, PTT ödemesi ne zaman yatar? İşte tüm merak edilen detaylar…
Askerî yol ve iaşe bedeli nedir, kimlere ödenir?
Askerî yol ve iaşe bedeli, askere gidecek yükümlülerin, sevk edildikleri kışlalara ulaşımı sırasında ortaya çıkacak ulaşım ve beslenme giderlerini karşılamak amacıyla devlet tarafından sağlanan maddi yardımdır. Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirli kriterler doğrultusunda hesaplanır ve ödemeler yalnızca askerlik görevine başlayacak kişilere yapılır.
Bu bedel, sevk belgelerini alan ve belirlenen tarihte birliğine teslim olacak olan her asker adayı için geçerlidir. Kanuni ve mazeret izinleri kapsamında bazı durumlarda da yol ve iaşe bedeli ödemesi yapılır.
Askerlik yol parası PTT'den nasıl alınır, ne zaman yatırılır?
Sevk belgesini alan yükümlülerin yol parası ödemesi, sevk evrakı alındıktan sonra 3 iş günü içerisinde PTT’ye aktarılır. Bu ödeme, Asal Ödemeleri adı altında yapılır ve herhangi bir PTT şubesine kimlik belgesiyle başvurarak alınabilir.
PTT şubesine giderken yanınızda yalnızca T.C. kimlik kartınızı bulundurmanız yeterlidir. Gişe görevlisine “Asal ödemesi” almak istediğinizi belirtmeniz halinde, sistemden sorgulama yapılır ve ödeme tarafınıza teslim edilir.
Askerlik yol parası nasıl hesaplanır, mesafe katsayısı nedir?
22 Temmuz 2020 tarihinden sonra sevke tabi olan tüm yükümlüler için yol parası hesaplamasında Askeralma Yönetmeliği’nin 102. maddesi esas alınmaktadır. Buna göre hesaplama formülü şöyledir:
Yol Masrafı = KM x Mesafe Katsayısı x Memur Maaş Katsayısı + İaşe Bedeli
Mesafe aralığına göre katsayılar şu şekildedir:
0 – 400 km arası: Mesafenin 1,6 katı alınır.
400 – 799 km arası: Mesafenin 1,4 katı alınır.
800 – 1200 km arası: Mesafenin 1,2 katı alınır.
1200 km ve üzeri: Mesafe çarpan uygulanmadan direkt hesaplanır.
Bu mesafeler, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı iller arası ve il/ilçe arası mesafe cetvelleri baz alınarak belirlenir.
İaşe bedeli nedir, askerlik yol parasıyla birlikte mi verilir?
İaşe bedeli, yolculuk sırasında ihtiyaç duyulacak beslenme giderlerini karşılamak amacıyla verilen ücrettir. Yol parasıyla birlikte tek kalemde ödenir. Hesaplama yapılırken iaşe bedeli ayrı olarak eklenir.
Gidilecek mesafenin uzunluğuna göre iaşe bedelinin değişiklik göstermesi mümkündür. Örneğin, uzun mesafeli bir yolculuk yapacak asker adayına, kısa mesafe gidecek adaya göre daha yüksek iaşe bedeli ödenebilir. Bu miktar da memur maaş katsayısına bağlı olarak yıllık olarak güncellenir.
Yol parası her asker için aynı mı, kim daha fazla alır?
Hayır, yol parası sabit bir ödeme değildir. Nüfusa kayıtlı olunan il/ilçe ile askerlik görevine başlanacak birliğin yer aldığı il/ilçe arasındaki karayolu mesafesi, alınacak ücretin temel belirleyicisidir. Bu nedenle, Doğu illerine gidecek bir yükümlü ile Marmara Bölgesi’nde askerlik yapacak bir yükümlü farklı tutarlarda yol parası alır.
Ayrıca, mesafeye göre farklı katsayılar uygulandığı için örneğin 850 km’lik bir yolculuk için hesaplama, 1,2 katsayısı ile yapılırken, 350 km’lik bir mesafe için 1,6 katsayısı uygulanır. Bu da ödenecek miktarı doğrudan etkiler.
Askerî izinlerde yol parası ödenir mi?
Askeralma Yönetmeliği’nin 31. maddesi kapsamında yer alan izin türlerine bağlı olarak, bir defaya mahsus ya da her defasında yol ve iaşe bedeli ödemesi yapılabilmektedir.
Kanuni izin (yıllık izin) durumunda: Bir defaya mahsus gidiş ve dönüş masrafları ödenir.
Mazeret izni (ölüm, hastalık vb.) durumlarında: Her defasında gidiş ve dönüş masrafı ödenir.
Bu ödemeler, Birlik Komutanlıklarının bağlı olduğu harcama birimleri tarafından yapılır. Belgelendirme ve komutanlık onayı gerektirir.
Askerlik yol parası hesaplama örneği (2026 yılı için tahmini)
Örnek bir hesaplama üzerinden askerlik yol parasını değerlendirelim:
Nüfusa kayıtlı il: İzmir
Sevk edilen il: Erzurum
Karayolu mesafesi: 1350 km
Mesafe katsayısı: 1,0 (1200 km üzeri)
Memur maaş katsayısı (örnek): 0,760870
İaşe bedeli (örnek): 40 TL
Yol masrafı = 1350 km x 0,760870 x 1,0 + 40 TL = 1.027,17 TL + 40 TL = 1.067,17 TL
Bu hesaplama örnek katsayılara göre yapılmıştır, her yıl güncellenen maaş katsayısı ve iaşe bedeline göre bu tutar değişiklik gösterebilir.
Yol parası yatırılmadıysa ne yapılmalı?
Eğer sevk belgenizi almanıza rağmen 3 iş günü içinde PTT’ye ödeme yapılmamışsa, aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
e-Devlet üzerinden “Askerlik İşlemleri” sayfasını kontrol edin
Askeralma Genel Müdürlüğü (ASAL) irtibat birimiyle iletişime geçin
Yerel askerlik şubesinden bilgi alın
Bazı teknik veya sistemsel aksaklıklar nedeniyle ödeme sürecinde gecikmeler yaşanabilir. Bu durumlar genellikle kısa sürede çözümlenmektedir.
Askerî yol ve iaşe bedeli, askerlik görevine gidecek yükümlülerin yol ve yemek masraflarını karşılamak amacıyla devlet tarafından ödenmektedir. Sevk belgesini alan yükümlüye bu ödeme, 3 iş günü içerisinde PTT üzerinden yapılır. Hesaplama ise gidilecek mesafe, mesafe katsayısı ve güncel memur maaş katsayısı dikkate alınarak yapılır. Ayrıca, yol parası ile birlikte iaşe bedeli de ödenir. Her askere aynı tutar ödenmez; mesafeye göre ödeme miktarı değişir. Kanuni izinlerde ve mazeret izinlerinde de belirli şartlar altında yol masrafı ödemesi yapılmaktadır.
