Türkiye’de banka hesapları üzerinden gerçekleştirilen para transferlerinde görülen artış, beraberinde ciddi güvenlik risklerini de getirdi.
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) verilerine göre, 2025 yılında yaklaşık 1 milyon şüpheli işlem bildirimi yapıldı ve bu rakamın büyük bir kısmını IBAN dolandırıcılığı vakaları oluşturdu. Özellikle burs, uygun fiyatlı ürün veya evden iş vaadiyle kandırılan gençlerin, ev hanımlarının ve emeklilerin hesapları, suç örgütleri tarafından kara para aklama faaliyetlerinde araç olarak kullanılıyor.
Uzmanlar, dolandırıcıların "yanlışlıkla para gönderdim, iade eder misiniz?" diyerek veya hesap kiralama yöntemleriyle vatandaşları suça dahil ettiğini vurguluyor. Bu tip işlemler, farkında olunmasa bile kişiyi "suç gelirlerinin aklanması" suçunun bir parçası haline getirebiliyor. Küçük tutarlı transferlerde dahi 4 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası riskiyle karşı karşıya kalınabileceği belirtiliyor.
Nitelikli dolandırıcılık kapsamında yeni cezalar geliyor
Yaşanan mağduriyetlerin önüne geçmek adına Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasal düzenleme gündemde. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in üzerinde çalışıldığını belirttiği düzenlemeye göre, banka hesaplarını bilerek veya ihmal sonucu para karşılığı başkasına kullandıranlar "nitelikli dolandırıcılık" suçundan yargılanacak. Yeni dönemde bu suçu işleyenler için 3 yıla kadar hapis cezası ve 2,5 milyon liraya kadar idari para cezası verilmesi planlanıyor.
Finansal güvenliği sağlamak adına yürütülen bu yasal süreç, bankaların dijital altyapılarını da daha sıkı denetim altına alıyor. 2026 yılı itibarıyla bankacılık sisteminde şüpheli işlem algoritmasının, yapay zeka destekli izleme sistemleriyle entegre edilerek, olağan dışı hesap hareketlerinin anlık olarak bloke edilmesi hedefleniyor.
Transferlerde dikkat edilmesi gereken 5 temel kural
IBAN üzerinden yapılan işlemlerde hukuki ve finansal bir riskle karşılaşmamak için şu güvenlik adımlarına dikkat edilmesi hayati önem taşıyor:
Açıklama Alanı: Yapılan her ödemede (kira, borç, ticaret vb.) açıklama kısmına işlemin amacı net bir şekilde yazılmalıdır.
İsim ve IBAN Uyumu: Alıcının adı ile IBAN numarasının birebir uyuştuğu işlem onaylanmadan önce kontrol edilmelidir.
Şüpheli İadeler: Tanımadığınız birinden gelen "sehven gönderildi" içerikli iade taleplerinde doğrudan banka ile iletişime geçilmeli ve iade banka üzerinden yapılmalıdır.
e-Devlet Kontrolü: Belirli aralıklarla e-Devlet üzerinden üzerinize kayıtlı banka hesapları ve bu hesaplardaki hareketler denetlenmelidir.
Bağlantı Güvenliği: İşlemler asla halka açık, şifresiz Wi-Fi ağları üzerinden gerçekleştirilmemeli; iki faktörlü doğrulama yöntemleri her zaman aktif tutulmalıdır.
Suç ağlarına istemeden dahil olmamak için hesap bilgilerinin gizli tutulması ve tanınmayan kişilerden gelen para transferi tekliflerinin doğrudan reddedilmesi gerektiği vurgulanıyor. Şüpheli bir durum tespit edildiğinde ise zaman kaybetmeden en yakın Cumhuriyet Savcılığına bildirimde bulunulması gerekiyor.
