Tütünle mücadelede yeni bir dönem başlıyor. Sağlık Bakanlığı, bireysel sağlığın ötesinde toplumsal düzeyde etkili olacak yeni sigara yasakları üzerinde çalışmalara hız verdi. Kapalı alanlarda yasağın delinmesi, çocukların tütün ürünleriyle erken yaşta karşılaşması ve kamusal alanlardaki görünürlük, yeni düzenlemelerin temel hedeflerini oluşturuyor. Peki, hangi alanlarda sigara içmek yasaklandı? Kasa arkasında sigara satışı yasaklandı mı? İşte yeni dönemle birlikte gündeme gelen tüm gelişmeler…
Parklarda, bahçelerde, açık alanlarda sigara yasağı genişliyor
Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı yeni yasa taslağı, sigara içmenin yasak olduğu alanlara parklar, çocuk oyun alanları ve bahçeler gibi kamusal açık alanları da dahil ediyor. Bu düzenlemeyle özellikle çocukların tütün dumanına maruz kalmasının önüne geçilmesi ve genç nesillerin sigara kullanımına özendirilmemesi amaçlanıyor.
Daha önce kapalı alanlarda uygulanan yasaklara rağmen, açık alandaki denetimsizlik sebebiyle sigara dumanı birçok kişinin ortak yaşam alanlarına yayılıyordu. Yeni uygulamayla, çocukların yoğun bulunduğu bölgelerde tütün kullanımının tamamen engellenmesi hedefleniyor.
Toplum sağlığını korumaya yönelik bu adım, yalnızca bireysel tercihleri değil, çevreye verilen zararı da göz önünde bulundurarak tütün kullanımını kontrol altına almayı amaçlıyor.
Kasa arkasında sigara satışı yasaklandı mı?
En dikkat çeken düzenlemelerden biri, sigaranın market kasalarının arkasında açık şekilde teşhir edilmesini yasaklamayı öngörüyor. Yeni yasa taslağına göre:
Market ve bakkal gibi satış noktalarında sigara ürünleri görünür şekilde sergilenemeyecek.
Kasa arkasında sigara satışına son verilecek.
Tütün ürünleri, kapalı dolaplarda veya görünmeyen raflarda muhafaza edilecek.
Bu adımın amacı, özellikle çocukların ve gençlerin sigara markalarıyla erken yaşta karşılaşmasını önlemek. Görsel temasın, tütün kullanımına özendirme potansiyeli taşıdığına dikkat çeken uzmanlar, kasa arkasındaki görünürlüğün yasaklanmasının psikolojik bariyer oluşturacağına inanıyor.
2019’daki “kara paket” uygulamasının devamı niteliğinde
Yeni düzenlemeler, aslında 2019 yılında yürürlüğe giren kara paket uygulamasının devamı niteliğinde. Hatırlanacağı üzere, bu uygulamayla:
Sigara paketlerinden marka logoları kaldırılmış,
Uyarıcı görseller öne çıkarılmış,
Paketler arasında renk ve tasarım farkı ortadan kaldırılmıştı.
Şimdi ise görünürlüğün tamamen azaltılması, sadece paketin değil, sigaranın satıldığı ve içildiği alanların da kontrol altına alınmasını hedefliyor. Bu doğrultuda market düzenlemeleri, paket standartları kadar önemli bir adım olarak görülüyor.
Yeni sigara yasağı ile hedeflenen ne?
Sağlık Bakanlığı’nın gündeme aldığı bu kapsamlı düzenlemenin temel hedefleri arasında şunlar yer alıyor:
Çocukların ve gençlerin sigara ile erken temasını önlemek
Sigara içilen alanları sınırlayarak pasif içiciliği azaltmak
Toplum genelinde tütün ürünlerine erişimi ve görünürlüğü düşürmek
Tütün ürünlerinin normalleştirilmesini engellemek
Yeni yasa taslağında, yalnızca yasakların artırılması değil; aynı zamanda denetimlerin sıkılaştırılması ve yaptırımların netleştirilmesi de öne çıkan başlıklar arasında. Özellikle kapalı alanlarda yasağa uymayan işletmelere yönelik idari para cezalarının artırılması ve lisans iptali gibi yaptırımların getirilmesi gündemde.
Denetimler artacak, işletmelere sıkı takip
Kapalı alanlarda sigara yasağı halen yürürlükte olsa da, bazı işletmelerde bu kuralın ihlal edildiği biliniyor. Bakanlık, yeni dönemde bu tür ihlalleri önlemek için:
Daha sıkı denetim ekipleri oluşturacak,
Vatandaşların şikayet mekanizmaları genişletilecek,
İhlal tespitinde ağır para cezaları uygulanacak.
Özellikle kafe, restoran ve eğlence mekânlarında yasağa rağmen sigara içilmesine göz yumulması, toplum sağlığı açısından ciddi riskler taşıyor. Yeni düzenleme ile sigara yasağı ihlali yapan işletmelerin ruhsatlarının askıya alınması veya tamamen iptal edilmesi gibi yaptırımlar da gündeme gelebilir.
Tütünle mücadelede toplumsal farkındalık ön planda
Yasaklar ve denetimlerin yanı sıra, Sağlık Bakanlığı toplumun bilinç düzeyini artıracak kampanyalarla da süreci destekleyecek. Özellikle gençlere ve ailelere yönelik yapılacak farkındalık çalışmaları, sigaranın zararlarını daha görünür hale getirmeyi amaçlıyor.
Ayrıca dijital platformlar üzerinden sigarasız yaşam, pasif içiciliğin zararları, çocukların korunması gibi başlıklarda bilgi kampanyaları düzenlenecek. Eğitim kurumlarında, sağlık merkezlerinde ve kamu binalarında bu konuda daha fazla içerik ve görsel materyal yer alacak.
