Aydın’ın Efeler ilçesinde, zeytin ağaçlarının gölgesinde saklanan köklü tarih, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yeni bir keşifle gündemde. Şehir merkezine yalnızca 3 kilometre mesafede yer alan 2 bin yıllık Tralleis Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında, dönemine göre devasa boyutlarda olan ve profesyonel sporcuların yetiştirilmesinde kullanılan tarihi bir yüzme havuzu tamamen açığa çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras" projesi kapsamında fonlanan kazılar, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Çekilmez başkanlığında titizlikle yürütülüyor.
Bölgedeki Diğer Örnekleri Gölgede Bırakıyor
40 bin metrekarelik devasa bir hamam kompleksinin tam kalbinde yer alan yapı, soğuk su yüzme havuzu (frigidarium) olarak hizmet veriyordu. Geçen yıl başlayan kazı çalışmalarının tamamlanmasıyla yapının tüm hatları ortaya çıktı. 37 metre uzunluğa ve 12 metre genişliğe sahip olan havuz, aynı anda yaklaşık 300 kişinin yüzebileceği bir kapasite sunuyor. Uzmanlar, bu boyutların çevre antik kentlerdeki benzer yapılardan çok daha büyük olduğunu ve Tralleis’in döneminin bölgesel bir merkezi olduğunu kanıtladığını vurguluyor.
Antik Çağ’ın Şampiyonları Bu Havuzda Yetişiyordu
Keşfedilen havuz sadece sıcak yaz aylarında serinlemek isteyen kent sakinlerini ağırlamıyordu; aynı zamanda bir eğitim üssünün parçasıydı. Havuzun hemen arkasında yer alan gymnasium (çok amaçlı eğitim ve spor kompleksi), antik dönemin geleceğe hazırlanan genç sporcularına ev sahipliği yapıyordu. O dönemde her çocuğun yüzme öğrenmesinin zorunlu olduğu ve buradaki havuzun tam olarak bugünkü "olimpik" standartlar gibi profesyonel sporcu yetiştirmek amacıyla belirli ölçülerde inşa edildiği belirtiliyor. Havuzun 1,5 metrelik derinliği de Antik Çağ’ın resmi havuz standartlarıyla birebir örtüşüyor.
56 Kilometrelik Su Hattı ve Gelişmiş Kanalizasyon
Havuzun sadece boyutu değil, arkasındaki mühendislik de hayranlık uyandırıyor. Üstü açık olarak tasarlanan bu devasa yapıyı doldurmak için kentin kuzeyindeki dağlardan tam 56 kilometre boyunca uzanan özel bir su iletim sistemi kullanılıyordu. Kazılar sırasında ortaya çıkarılan bir diğer önemli detay ise gelişmiş kanalizasyon altyapısı oldu. Bu sistem sayesinde havuzdaki binlerce ton su, kirlendiği anlarda hızla tahliye edilebiliyor ve havuz kısa sürede yeniden temiz kaynak suyuyla doldurulabiliyordu.
Tralleis Antik Kenti’ndeki çalışmaların bir sonraki büyüleyici adımı ise restorasyon süreçlerinin ardından bu 2 bin yıllık havuzu yeniden suyla buluşturmak olacak.
