Uygulama kapsamında, yönetmeliğe aykırı standartlarda basılmış plakaların değiştirilmesi için araç sahiplerine belirli bir süre tanındı. Yetkililer, 1 Nisan 2026 tarihine kadar standartlara uygun plaka takmayan sürücülerin denetimlerde ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını vurguluyor.
Açıklamalarda, plakalardaki her eksikliğin doğrudan APP anlamına gelmediği de özellikle belirtiliyor. Bu nedenle araç sahiplerinin plakalarının yasal durumunu kontrol yöntemleriyle teyit etmesi gerektiği ifade ediliyor.
Resmi mühür ve basım yöntemi belirleyici oluyor
Bir plakanın geçerli kabul edilebilmesi için Şoförler Odası gibi resmi kurumlar tarafından tarif edilen yöntemlerle alınmış olması gerekiyor. Resmi kanallardan temin edilen plakaların, basım tarihi eski olsa da geçerliliğini koruduğu belirtiliyor.
Plaka üzerindeki rakamların silinmemesi, karakterlerde eğrilik veya kesiklerin bulunmaması kullanım açısından yeterli görülüyor. Ancak orijinal olmasına rağmen zamanla yıpranan veya okunurluğunu kaybeden plakalar APP sınıfına girmese de, bu durumun da trafik kanununda cezai karşılığı bulunduğu aktarılıyor. Bilerek değiştirilmiş ya da modifiye edilmiş plaka kullanılması halinde ise değişim işlemlerinin geciktirilmeden yapılması gerekiyor.
Karekod uygulaması eski plakalar için zorunlu değil
Sahte plakalarla mücadele kapsamında geliştirilen karekod sistemi, 1 Ocak 2024 tarihinden sonra basılan plakalar için zorunlu hale getirildi. Buna karşın bu tarihten önce yasal yollarla basılmış ve karekod taşımayan plakalar için değişim zorunluluğu bulunmuyor.
Karekodların 15x15 milimetre boyutunda olduğu ve 12 haneli seri numarası içerdiği belirtiliyor. Bu kodun taranmasıyla aracın sahibi, tescil tarihi, üretim yılı ve bazı teknik detaylara erişilebildiği ifade ediliyor. Uygulamanın ilk döneminde plaka okunurluğunu engelleyen değişikliklerin cezasının 2 bin 647 lira, sahte plaka kullanımının cezasının ise 32 bin 170 lira olarak uygulandığı bilgisi paylaşıldı.
APP plaka nasıl anlaşılır?
APP plakaların, görsel ve teknik farklarla standart plakalardan ayrılabildiği belirtiliyor. Bu plakaların en dikkat çeken özelliğinin harf ve rakamların normalden daha kalın ve abartılı biçimde yazılmış olması olduğu aktarılıyor.
Standart plakaların ince fontları sayesinde Plaka Tanıma Sistemleri tarafından sorunsuz şekilde okunabildiği, APP plakaların ise bu sistemlerde hatalara neden olabildiği ifade ediliyor. Ayrıca araç sahiplerinin ay-yıldız hologramını, TR logosunun yer aldığı mavi zemin rengini ve mühürlerin konumunu inceleyerek orijinalliği kontrol edebileceği belirtiliyor. Plaka üzerinde vida deliği bulunması ya da kenar çizgilerinin kesilmiş olması da ağır kusur olarak değerlendiriliyor.
Para cezası ve hapis riski gündemde
Trafik Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle, yasa dışı yöntemlerle üretilen, kalın puntolu veya sahte mühürlü plakaları kullananlara yönelik yaptırımlar artırıldı. Bu tür plakaları kullananlara 140 bin liraya kadar para cezası uygulanabildiği ve araçların trafikten men edilebildiği bildiriliyor.
Aynı ihlalin ikinci kez tekrarlanması halinde cezanın 280 bin liraya kadar çıkabildiği belirtiliyor. Ayrıca bu kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 204’üncü maddesi kapsamında adli işlem başlatılabildiği, sahte resmi belge düzenleme, değiştirme veya kullanma fiilleri için iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü ifade ediliyor.
Değişim süreci ve maliyet bilgisi
Aracında APP plaka bulunduğunu fark eden ya da ikinci el araç alımında bu durumla karşılaşan kişilerin Trafik Tescil birimlerine başvurarak plaka kayıp işlemlerini başlatması gerekiyor. Noter üzerinden alınan plaka basım makbuzu ve referans numarasıyla ödeme yapıldıktan sonra, yetkili plaka basım atölyelerinden yeni plakalar teslim alınabiliyor.
Verilen bilgilere göre araç sahipleri yaklaşık 1968 lira ruhsat ücreti ve 850 lira plaka basım ücreti ödüyor. Bu rakamların illere göre küçük değişiklikler gösterebildiği de belirtiliyor. Plaka ve ruhsat değişiminden sonra sigorta ve kasko poliçeleri için zeyilname düzenlenmesi gerektiği de hatırlatılıyor.
