Dünya kültür mirasının en görkemli yapılarından biri olan Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı koruma ve restorasyon sürecinden geçiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülen çalışmalarda, yapının kalbi sayılan ana kubbenin güçlendirilmesi amacıyla kritik bir eşik daha geride bırakıldı. Güçlendirme ve restorasyon işlemlerinin iklim koşullarından etkilenmeden sürdürülebilmesi için kurulan dev geçici çelik çatı, yüksek güvenlik standartlarına sahip koruyucu branda ile kaplanmaya başlandı.
Simgesel Kubbe Dış Etkenlere Karşı Tam Korumaya Alınıyor
Eserin tarihi ve mimari dokusuna yönelik gerçekleştirilen derinlemesine mühendislik analizleri, ana kubbede kapsamlı bir güçlendirme ihtiyacını ortaya koydu. Çatı üzerindeki yıpranmış kurşun kaplamaların yenilenmesi ve iç mekandaki eşsiz mozaiklerin restorasyonu için çok yönlü bir çalışma planı devreye sokuldu.
Kurşun örtünün sökümü sırasında yapının yağmur, rüzgâr ve nem gibi mevsimsel şartlardan zarar görmesini engellemek amacıyla Bilim Heyeti kararıyla geçici çelik konstrüksiyon sistemi kuruldu. Bu sistemin üzeri, yapıyı tamamen dış etkenlerden soyutlayacak özel bir branda ile kapatılarak güvenli bir çalışma alanı oluşturuldu.
Özel Seçilen Gri Branda ile Özgün Dokuya Tam Uyum
Restorasyon sürecinde kullanılan malzemelerin niteliği kadar, estetik ve mimari uyumu da ön planda tutuldu. Alanında uzman akademisyenler ve koruma uzmanlarından oluşan Bilim Heyeti’nin incelemeleri sonucunda belirlenen özel koruma örtüsü, yangın riskine karşı en üst düzey "alev yürütmez" teknolojisiyle üretildi.
Kubbenin mevcut kurşun görünümünü bozmamak adına gri renkte tercih edilen branda uygulanmadan önce, yapının mevcut yük dengesi ile çelik çatının taşıma kapasitesi hesaplandı. Rüzgâr ve ağırlık analizleri hassasiyetle yapılarak mimari dokunun ve malzeme bütünlüğünün zarar görmemesi sağlandı.
İbadet ve Ziyaretler Kesintisiz Devam Edecek
Uygulanan geçici koruma sistemi, bir yandan kubbenin iç ve dış yüzeyindeki titiz işçiliği iklim koşullarına karşı korurken, diğer yandan çalışma alanındaki iş güvenliğini maksimum seviyeye çıkarıyor. Restorasyon süreci boyunca Ayasofya-i Kebir Camii hem ibadet etmek isteyen müminlere hem de bu tarihi mirası ziyaret etmek isteyen yerli ve yabancı konuklara kapılarını açık tutmaya devam edecek.
Bakan Ersoy: Fatih’in Emaneti Geleceğe Güçle Taşınıyor
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada hem restorasyonda gelinen yeni aşamayı duyurdu hem de mabedin yeniden ibadete açılışının 6. yılını kutladı.
Ayasofya’nın Fatih Sultan Mehmet’in emaneti ve İstanbul'un fethinin sembolü olduğunu vurgulayan Bakan Ersoy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tarihi kararıyla yapının asli hüviyetine kavuştuğunu hatırlattı. Ersoy paylaşımında şu ifadelere yer verdi:
"Vakıflar Genel Müdürlüğümüz tarafından Ayasofya-i Kebir Camii'nde yürütülen Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı koruma, restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında önemli bir aşamayı daha başlattık. Medeniyetimizin en kıymetli miraslarından Ayasofya'yı, bilimsel koruma anlayışıyla gelecek nesillere en güçlü şekilde aktarmaya kararlılıkla devam edeceğiz. Fatih'in emaneti Ayasofya, ezanla, dua ile ve tüm ihtişamıyla ilelebet yaşamaya devam edecek."
